Cetirizine bij hooikoorts en chronische netelroos
Cetirizine is een antihistaminicum dat de H1-receptoren voor histamine blokkeert. Het wordt gebruikt bij neus- en oogklachten door allergische rhinitis, zoals hooikoorts, en bij chronische netelroos. Het werkt op de klachten die histamine veroorzaakt en neemt de allergie zelf niet weg. Een deel van de gebruikers wordt er slaperig van. Hieronder leest u hoe het werkt, waar u op moet letten en wanneer een arts erbij hoort.
Wat is cetirizine en waar zit het in
Cetirizine is de werkzame stof. In het Belgische geneesmiddelenregister staat ze ingeschreven als cetirizinedihydrochloride, telkens voor inname via de mond. Naast verpakkingen die de stofnaam dragen, bestaan er merknamen zoals Zyrtec en Reactine.
Daarnaast bestaat levocetirizine, onder meer onder de naam Xyzall. Dat is een van de twee spiegelbeeldvormen van cetirizine (de R-enantiomeer), en de sterkte per tablet is anders. Levocetirizine en cetirizine zijn dus niet zonder meer inwisselbaar op basis van het getal op de doos.
Er bestaan ook combinatiepreparaten waarin cetirizine samen met een neusontzwellend middel zit, bedoeld voor een verstopte neus. Die combinatie is niet voor iedereen geschikt, onder meer bij hoge bloeddruk en bij hartklachten, en ze is niet bedoeld voor langdurig gebruik. Kijk dus altijd op de doos of er meer in zit dan cetirizine alleen.
De sterkte, de vorm en de hulpstoffen staan op uw verpakking en in de bijsluiter. Gaat het om een kind, gebruik dan alleen een vorm die daarvoor bedoeld is.
Waarvoor wordt het gebruikt
Cetirizine wordt gebruikt bij allergische neus- en oogklachten: niezen, een loopneus, jeuk in neus, keel en ogen, en tranende ogen. Dat kan seizoensgebonden zijn, zoals bij pollen, of het hele jaar door spelen, zoals bij huisstofmijt of huisdieren. Het wordt ook gebruikt bij chronische netelroos zonder bekende oorzaak (chronische idiopathische urticaria).
Blijft een verstopte neus het grootste probleem, bespreek het dan met de apotheker of uw huisarts in plaats van de dosis te verhogen.
Het middel onderdrukt klachten, het geneest de allergie niet. Weten waarvoor u allergisch bent en het contact ermee beperken blijft de basis. Meer over huidklachten zoals schimmel, herpes en acne leest u op de pagina over de huid.
Ga naar uw huisarts wanneer de klachten ondanks behandeling aanhouden, wanneer er benauwdheid of piepende ademhaling bij komt, wanneer netelroos weken blijft duren of wanneer u vermoedt dat een geneesmiddel de oorzaak is.
Hoe cetirizine werkt
Bij een allergische reactie komt histamine vrij uit mestcellen. Die stof zet de klachten in gang: jeuk, zwelling van het slijmvlies, meer slijmproductie en roodheid. Cetirizine blokkeert de H1-receptor waarop histamine aangrijpt, waardoor die klachten uitblijven of afnemen.
In de klinische onderzoeken die de SKP beschrijft, was slaperigheid de bijwerking die het vaakst werd gemeld, meestal licht tot matig. Een deel van de gebruikers wordt er dus wel degelijk slaperig van.
Volgens de SKP is de concentratie in het bloed ongeveer een uur na inname het hoogst, en volstaat voor volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar één tablet van 10 mg per dag; wat voor uw verpakking geldt, staat in de bijsluiter.
Waar u op moet letten
Cetirizine wordt in het lichaam grotendeels onveranderd via de nieren uitgescheiden. Bij een matig of ernstig verminderde nierfunctie blijft de stof daardoor langer in het lichaam, en dan is volgens de SKP een aanpassing van de dosis nodig; bij nierfalen in het eindstadium mag het middel niet worden gebruikt. Hebt u nierproblemen, bespreek het gebruik dan met uw arts of apotheker en neem niet zomaar de hoeveelheid van de doos.
Slaperigheid kan het rijden en het werk beïnvloeden. Merkt u dat u slaperig of trager wordt, rijd dan niet en bedien geen machines. Test eerst hoe u op het middel reageert voordat u ervan uitgaat dat het u niet beïnvloedt.
Bij zwangerschap en borstvoeding gebruikt u het middel alleen na overleg. Bij epilepsie of een verhoogde kans op stuipen, en bij problemen met plassen door een vergrote prostaat of een blaasobstructie, is eveneens overleg nodig.
Neemt u het middel langdurig en wilt u stoppen, weet dan dat bij sommige mensen na plots stoppen hevige jeuk kan opkomen. Bespreek het met uw apotheker als dat gebeurt.
Wisselwerking met andere geneesmiddelen
De belangrijkste wisselwerking betreft alles wat eveneens suf maakt: alcohol, slaapmiddelen, kalmeermiddelen, sterke pijnstillers en bepaalde middelen tegen depressie of epilepsie. Samen kunnen ze de alertheid extra verminderen, wat vooral in het verkeer en op het werk telt.
Combineer niet zonder overleg twee antihistaminica. Ook in combinatiepreparaten tegen verkoudheid en in hoestmiddelen kan een antihistaminicum zitten; de samenstelling staat in de bijsluiter.
Gaat u een huidpriktest of een ander allergieonderzoek ondergaan, meld dan dat u dit middel gebruikt. Antihistaminica remmen de huidreactie; volgens de SKP is daarom een pauze van 3 dagen nodig voordat een huidtest wordt uitgevoerd.
Geef aan uw arts en apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt, ook middelen zonder voorschrift en kruidenpreparaten. De volledige lijst met bekende wisselwerkingen staat in de bijsluiter.
Bijwerkingen en wanneer u een arts raadpleegt
De meest gemelde klachten zijn slaperigheid, vermoeidheid, hoofdpijn, een droge mond en duizeligheid. Buikpijn en misselijkheid zijn eveneens beschreven. Soms geeft het middel juist onrust, prikkelbaarheid of agitatie.
Minder vaak zijn onder meer een snelle hartslag, verwardheid, moeilijk kunnen plassen en afwijkende leverwaarden gemeld. Zware allergische reacties op het middel zelf komen veel minder voor, maar ze bestaan.
Stop en zoek meteen medische hulp bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademhalingsproblemen, bij uitgebreide huiduitslag met blaarvorming of bij geelverkleuring van huid of oogwit. Zoek ook hulp wanneer een allergische reactie gepaard gaat met benauwdheid, duizeligheid of een gevoel van flauwvallen: dat is geen situatie voor een tablet.
Merkt u een bijwerking, vertel het dan aan uw arts of de apotheker; in België verzamelt het FAGG de meldingen van vermoedelijke bijwerkingen.
Kunt u cetirizine bij ons aanvragen
U kunt cetirizine niet bij ons aanvragen; deze pagina geeft alleen informatie. Geneesmiddelen verkopen wij niet.
Voor een aantal voorschriftplichtige geneesmiddelen kunt u wel een medische vragenlijst invullen, die Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, schriftelijk beoordeelt, voor een middel dat u al gebruikt of voor een nieuw middel. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Een RIZIV-nummer heeft de arts niet. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.
Met een vraag over dit middel kunt u terecht bij de apotheker, die de afleveringswijze van uw verpakking kent, ziet welke andere geneesmiddelen u gebruikt en kan beoordelen of een combinatie verstandig is. Klachten die aanhouden, terugkomen of verergeren, laat u onderzoeken door uw huisarts. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.
Is cetirizine voorschriftplichtig?
Niet voor alle verpakkingen. Volgens de Belgische geneesmiddelendatabank (SAM) zijn de filmomhulde tabletten van 10 mg vrij verkrijgbaar, terwijl de drank van 1 mg/ml en de tabletten die cetirizine combineren met pseudo-efedrine aan medisch voorschrift onderworpen zijn. Wat voor uw verpakking geldt, staat op de doos en in de bijsluiter, en de apotheker kan het bevestigen.
Hoe snel werkt het?
Volgens de SKP is de concentratie in het bloed ongeveer een uur na inname het hoogst, en voor volwassenen is één inname per dag voorzien; wat voor uw verpakking geldt, staat in de bijsluiter.
Welke bijwerkingen komen vaak voor?
Slaperigheid, vermoeidheid, hoofdpijn, een droge mond en duizeligheid worden het vaakst gemeld; soms geeft het middel juist onrust. Merkt u dat u trager reageert, rijd dan niet en bedien geen machines. Bij zwelling van gezicht of tong, ademnood of uitgebreide huiduitslag stopt u en zoekt u meteen medische hulp.
Mag ik alcohol drinken?
Alcohol kan samen met dit middel de alertheid extra verminderen, en volgens de SKP is voorzichtigheid met alcohol altijd geboden; dat effect telt vooral in het verkeer en op het werk. Een strikt verbod geldt niet voor iedereen, maar wees voorzichtig zolang u niet weet hoe u op het middel reageert, en combineer het niet met alcohol als u merkt dat u er slaperig van wordt.
Mag ik rijden als ik cetirizine neem?
Dat hangt van u af. Bij de aanbevolen dosis zijn in metingen van de rijvaardigheid geen klinisch relevante effecten gezien, maar een deel van de gebruikers wordt er wel slaperig van. Probeer het middel eerst uit op een moment dat u niet hoeft te rijden, en stap niet in wanneer u merkt dat u trager of slaperig bent. Combineer het dan ook niet met alcohol of met andere middelen die suf maken.
Waarom kan ik cetirizine hier niet aanvragen?
Cetirizine hoort niet bij de geneesmiddelen die de arts bij ons beoordeelt; deze pagina is alleen informatie. Voor vragen over uw verpakking helpt de apotheker u verder, en aanhoudende of terugkerende klachten bespreekt u met uw huisarts.