Ventolin: werking, bijwerkingen en dosering

Wat is Ventolin en hoe werkt salbutamol

Ventolin bevat salbutamol en is in Belgie geregistreerd voor inhalatie. Naast Ventolin staan andere producten met dezelfde stof geregistreerd, en er bestaan ook vaste combinaties, bijvoorbeeld met ipratropium. Die combinaties zijn andere geneesmiddelen met een eigen plaats in de behandeling en zijn niet zomaar inwisselbaar.

Salbutamol prikkelt de bèta-2-receptoren in de spiertjes rond de luchtwegen. Die spiertjes ontspannen, de luchtwegen worden wijder en de lucht kan er weer vlotter door. Het effect komt kort na inhalatie op gang en houdt een beperkte tijd aan; daarom heet dit middel een kortwerkende luchtwegverwijder.

Wat salbutamol niet doet, is even belangrijk. Het remt de ontsteking in de luchtwegen niet en verandert het beloop van astma niet. Die rol is weggelegd voor de onderhoudsmedicatie, meestal een inhalatiecorticosteroid. Wie enkel de luchtwegverwijder gebruikt en de onderhoudsmedicatie laat liggen, onderdrukt het signaal terwijl de oorzaak doorloopt.

Wanneer wordt het gebruikt

De klassieke toepassing is verlichting van benauwdheid, piepen, kortademigheid en hoesten bij astma en bij COPD. Daarnaast wordt het gebruikt om klachten te voorkomen die uitgelokt worden door inspanning of door een bekende prikkel, waarbij het kort vooraf wordt ingeademd.

Of dit middel op zichzelf volstaat of deel uitmaakt van een breder schema, beoordeelt de arts. Bij astma hangt dat af van hoe vaak de klachten optreden, van nachtelijke klachten en van de vraag of u uw gewone activiteiten kunt doen. Bij COPD spelen de longfunctie en het aantal opstoten mee.

Hou bij die beoordeling bij hoe vaak u het middel nodig heeft. Dat is geen boekhouding voor de arts alleen: het is de meest bruikbare maat die u zelf in handen heeft om te weten of uw behandeling volstaat.

Hoe u het inhaleert

Bij een dosisaerosol ademt u eerst rustig uit, sluit u de lippen om het mondstuk, drukt u de bus in en ademt u tegelijk traag en diep in. Daarna houdt u de adem enkele tellen vast. Wie die coordinatie moeilijk vindt, en dat zijn veel meer mensen dan men denkt, heeft baat bij een voorzetkamer; die maakt het gebruik eenvoudiger en brengt meer van de stof in de longen.

De techniek is belangrijker dan de merknaam op de bus. Laat ze bij elke nieuwe verpakking of bij twijfel gerust nakijken in de apotheek: uw apotheker toont ze en kijkt met u mee. Een verkeerde techniek is een van de meest voorkomende redenen waarom een inhalator lijkt te falen.

Hoeveel u mag inhaleren en hoe vaak, staat op uw voorschrift en in de bijsluiter. Wij vermelden hier bewust geen aantallen. Reinig het mondstuk regelmatig en controleer de houdbaarheid en de resterende inhoud, zodat u niet zonder valt op het moment dat u het nodig heeft.

Wanneer u niet mag afwachten

Toenemend gebruik is het belangrijkste alarmsignaal van deze behandeling. Heeft u de luchtwegverwijder vaker nodig dan voordien, werkt hij korter, of moet u hem 's nachts gebruiken, dan is uw aandoening niet onder controle. Dat is een reden om contact op te nemen met uw arts en niet om gewoon meer te inhaleren.

Zoek dringend hulp wanneer de benauwdheid ondanks inhalatie blijft of erger wordt, wanneer praten in volledige zinnen niet lukt, bij blauw verkleurde lippen of bij uitputting. Bel in die situatie 112. Buiten de praktijkuren en bij minder dringende vragen is er de huisartsenwachtpost via 1733.

Een zeldzaam maar belangrijk voorval is paradoxale bronchospasme: de benauwdheid neemt onmiddellijk na inhalatie juist toe. Gebruik het middel dan niet opnieuw en neem meteen contact op met een arts.

Bijwerkingen

Vaak beschreven zijn trillende handen, hartkloppingen, hoofdpijn en spierkrampen. Die effecten horen bij de manier waarop de stof werkt, zijn doorgaans van korte duur en worden minder opvallend naarmate het gebruik regelmatiger is. Ze zijn hinderlijk, maar meestal geen reden om te stoppen.

Bij hogere doses kan het kaliumgehalte in het bloed dalen. Dat weegt zwaarder wanneer u daarnaast plasmiddelen, corticosteroiden of xanthinederivaten gebruikt, of tijdens een ernstige opstoot waarbij veel wordt geinhaleerd. In zulke situaties kan de arts het kalium laten nakijken.

Neem contact op bij een aanhoudend snelle of onregelmatige hartslag, bij pijn op de borst, bij een allergische reactie met zwelling van gezicht of tong, en bij de paradoxale benauwdheid die hierboven beschreven is. De volledige opsomming staat in de bijsluiter.

Wisselwerkingen en praktische punten

Niet-selectieve bètablokkers, ook in oogdruppels tegen glaucoom, werken de luchtwegverwijding tegen en kunnen bij astma een ernstige vernauwing uitlokken. Meld daarom altijd dat u een luchtwegverwijder gebruikt, ook wanneer het om oogdruppels gaat.

Combinaties met plasmiddelen, met corticosteroiden en met xanthinederivaten kunnen het kalium verder doen dalen. Bij bepaalde hartritmestoornissen en bij een te snel werkende schildklier is extra voorzichtigheid geboden; de arts weegt dat af.

Sporters houden er rekening mee dat bèta-2-agonisten onder de dopingregels vallen en dat er voorwaarden gelden voor het gebruik ervan bij wedstrijden. Vraag dat na bij uw arts of uw sportfederatie voordat u deelneemt.

Prijs en terugbetaling

De prijs in de apotheek verschilt per verpakking en per fabrikant. Voor inhalatiemedicatie bestaat een terugbetalingsregeling waarvan de voorwaarden door het RIZIV zijn vastgelegd; of u eraan voldoet, hangt af van uw situatie. Uw apotheker of uw ziekenfonds kan u zeggen wat voor u geldt.

Loopt u zonder medicatie terwijl u op reis bent of buiten de praktijkuren, dan kan de apotheek van wacht u verder helpen en kan de huisartsenwachtpost via 1733 worden gecontacteerd. Neem uw inhalator bij een reis altijd mee in de handbagage en niet in de ruimbagage.

Voorschrift en wat wij wel en niet doen

Ventolin is voorschriftplichtig. Wij stellen de diagnose astma of COPD niet en starten deze behandeling niet op: dat vraagt een gesprek, een lichamelijk nazicht en een longfunctiemeting, en dat kan een online vragenlijst niet vervangen.

Gebruikt u het middel al en gaat het om de voortzetting van een behandeling die een arts eerder instelde, dan vult u de vragenlijst in via /voorschrift-verlengen/. Meer over het verlengen van een lopende behandeling leest u op /herhaalvoorschrift/. Vermeld daarbij eerlijk hoe vaak u de inhalator nodig heeft: neemt dat gebruik toe, dan is dat een reden voor een echte controle bij uw arts en niet voor een nieuw voorschrift.

Wij zijn geen onderdeel van Recip-e en schrijven niets in dat systeem weg; wat wij afgeven is niet zichtbaar op mijngezondheid.be. Onze weg is een andere: u vult een medische vragenlijst in, een arts leest uw antwoorden en beoordeelt of de voortzetting van uw behandeling medisch verantwoord is. Valt die beoordeling positief uit, dan wordt een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail bezorgd. De grondslag is artikel 11 van Richtlijn 2011/24/EU; welke gegevens op zo'n document moeten staan, legt Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU vast.

U print het document en neemt het mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker zelf: hij kan weigeren, bijvoorbeeld bij twijfel over de echtheid of de leesbaarheid van het document, of wanneer hij de combinatie met uw andere medicatie niet verantwoord vindt. Dat is zijn beroepsverantwoordelijkheid en wij kunnen ze niet overnemen.

Er is geen teleconsultatie: geen videogesprek, geen telefoongesprek en geen chat. De arts die uw aanvraag leest, heeft een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. Hij is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en heeft geen RIZIV-nummer. Dat zeggen wij hier uitdrukkelijk, omdat het bepaalt wat u van ons wel en niet mag verwachten.

Een aanvraag via /voorschrift-verlengen/ kost 24,90 €, met optioneel 9,90 € voor prioritaire behandeling. Die vergoeding dekt de beoordeling door de arts, niet het afgeven van een document, en wordt niet terugbetaald door uw ziekenfonds of het RIZIV. Wijst de arts de aanvraag op medische of juridische gronden af, dan betalen wij het bedrag volledig terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag volledig terug. Het geneesmiddel zelf betaalt u apart in de apotheek.