Naar de inhoud

Hoe lang kunt u een voorschrift laten uitvoeren?

Met een voorschrift kunt u niet onbeperkt naar de apotheek. In België is een voorschrift in principe 3 maanden uitvoerbaar na de dagtekening; de voorschrijver kan een andere termijn bepalen, maximaal een jaar (KB van 10 augustus 2005, art. 2/3). Op deze pagina vindt u vanaf welke dag u de termijn telt, wanneer de termijn korter of langer uitvalt, wat er na het verstrijken ervan gebeurt, en wat de regel over voorschriften van artsen uit andere EU-lidstaten zegt en wat niet.

De algemene regel: rekenen vanaf de dagtekening

De termijn begint op de dagtekening. Het RIZIV omschrijft dat als de dag waarop de voorschrijver het voorschrift heeft opgesteld. Het moment waarop u het voorschrift in handen krijgt of naar de apotheek gaat, speelt dus geen rol.

Zonder bijkomende vermelding rekent u vanaf die datum 3 maanden. Het RIZIV geeft het voorbeeld van een voorschrift van 10 november 2021, dat de apotheker tot en met 9 februari 2022 kon afleveren. Op dezelfde manier kan een voorschrift van 10 maart in principe tot en met 9 juni worden uitgevoerd.

De regel staat in artikel 2/3 van het koninklijk besluit van 10 augustus 2005. Volgens het RIZIV geldt dezelfde termijn voor een voorschrift op papier en voor een voorschrift dat de voorschrijver elektronisch heeft opgesteld.

Een kortere of langere termijn op het voorschrift

De voorschrijver kan afwijken van de 3 maanden, in beide richtingen. Het RIZIV geeft twee voorbeelden. Bij een antibioticum dat u kort na het voorschrijven moet beginnen, heeft een lange termijn weinig zin; de arts kan de termijn dan beperken tot een of twee weken. Bij een chronische ziekte kan een langere termijn volgens het RIZIV de continuïteit van de zorg ten goede komen.

Een einddatum later dan een jaar na de dagtekening is niet mogelijk. Kiest de voorschrijver een andere termijn, dan staat de einddatum uitdrukkelijk op het voorschrift, in het vak ‘Einddatum van de uitvoerbaarheid’ en niet tussen de voorgeschreven geneesmiddelen. Wilt u weten tot wanneer u met een voorschrift terechtkunt, kijk dan eerst naar dat vak en anders naar de datum waarop het voorschrift is opgesteld.

Wat als de termijn voorbij is?

Is de termijn verstreken, dan kan de apotheker het voorschrift volgens het RIZIV niet meer afleveren. Hebt u het geneesmiddel nog nodig, dan is een nieuw voorschrift nodig, en daarvoor beoordeelt een arts uw situatie opnieuw. Dat is ook medisch zinvol: de voorschrijver koos een behandeling op basis van uw toestand op een bepaald moment, en die toestand kan intussen veranderd zijn.

Tot 1 november 2019 kon een apotheker een voorgeschreven geneesmiddel zonder tijdslimiet afleveren. Sinds die datum geldt de huidige termijn. Een oud voorschrift dat nog in een lade ligt, kunt u daarom meestal niet meer gebruiken, ook niet voor hetzelfde geneesmiddel.

Voor welke voorschriften de uitleg van het RIZIV geldt

De uitleg van het RIZIV gaat over voorschriften die een arts, een tandarts of een vroedvrouw opstelt voor een patiënt die niet in het ziekenhuis is opgenomen: na een raadpleging in de praktijk, bij een huisbezoek, in een rusthuis of bij een raadpleging in het ziekenhuis zonder opname. De termijn geldt volgens dezelfde pagina voor geneesmiddelen, magistrale bereidingen, medische voeding en medische hulpmiddelen die in de apotheek worden afgeleverd.

Voor geneesmiddelen die u tijdens een ziekenhuisopname krijgt, is deze uitleg niet bedoeld. Twijfelt u over een concreet voorschrift, dan kan de apotheker u zeggen tot wanneer het uitvoerbaar is.

En een voorschrift van een arts uit een andere EU-lidstaat?

Artikel 2/3 van het KB van 10 augustus 2005 maakt geen onderscheid tussen een Belgisch voorschrift en een voorschrift uit een andere lidstaat. Hoe lang een voorschrift uitvoerbaar blijft als een arts in een andere EU-lidstaat het heeft opgesteld, daarover vonden wij geen uitdrukkelijk standpunt van de overheid, en ook de uitleg van het RIZIV zwijgt erover.

Welke gegevens nodig zijn om zo'n voorschrift te erkennen, somt artikel 2/1 van het KB van 10 augustus 2005 op. Voor middelen op bijzonder voorschrift geldt die erkenning niet (artikel 2/2 van het KB van 10 augustus 2005). Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen (KB van 21 januari 2009, art. 16 en 17).

Hoe lang een apotheker zo'n voorschrift nog wil uitvoeren, kunnen wij niet beloven. Ga er daarom niet van uit dat u het tot het einde van een termijn kunt bewaren.

Welke gegevens het Europese model vermeldt

De bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU geeft voor voorschriften die in een andere lidstaat uitgevoerd moeten worden een lijst van gegevens, die niet uitputtend is. Voor de termijn is vooral de afgiftedatum van belang: daarop steunt de berekening. De lijst noemt onder meer:

  • uw achternaam en voornaam, voluit en niet alleen met initialen, en uw geboortedatum;
  • de afgiftedatum van het voorschrift;
  • van de voorschrijver: naam en beroepskwalificatie, het werkadres met vermelding van de lidstaat, contactgegevens waarmee de voorschrijver rechtstreeks bereikbaar is, en een handtekening;
  • voor het geneesmiddel: algemene benaming, farmaceutische vorm, sterkte, hoeveelheid en doseringsschema.

De pil en een verlengbare aflevering

Bij sommige producten, waaronder veel anticonceptiepillen, vermeldt SAM, de officiële databank van geneesmiddelen, als afleveringswijze ‘Medisch voorschrift waarvan de aflevering verlengbaar is’ (code M2).

Voor voorschriften van artsen uit andere EU-lidstaten zeggen de geraadpleegde bronnen niets over die verlengbare aflevering, en wij spreken ons er niet over uit. Bijkomende afleveringen beloven wij daarom niet; twijfelt u, vraag het dan aan de apotheker. Welke risico's de arts bij hormonale anticonceptie afweegt, leest u op de pagina over anticonceptie en een hoge bloeddruk.

Praktische tips

Met een paar eenvoudige gewoonten vermijdt u dat een voorschrift verloopt terwijl u het geneesmiddel nog nodig hebt.

  • Kijk bij ontvangst naar de datum waarop het voorschrift is opgesteld en naar een eventuele einddatum van de uitvoerbaarheid.
  • Gebruikt u een geneesmiddel langdurig, zoals een bloeddrukverlager, plan dan tijdig een nieuwe beoordeling, voordat uw laatste verpakking op is.
  • Een voorschrift is bedoeld voor de persoon op wiens naam het staat; geef het niet door aan iemand anders.
  • Gebruik een oud voorschrift niet voor nieuwe klachten: een nieuwe klacht vraagt een nieuwe beoordeling door een arts.
  • Twijfelt u of een voorschrift nog uitvoerbaar is, vraag het dan aan de apotheker.

Wat dit betekent voor een voorschrift na een online beoordeling

Bij een aanvraag via deze website beoordeelt een arts schriftelijk uw medische vragenlijst. Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Een termijn waarbinnen een apotheek ons document zeker uitvoert, noemen wij niet. In onze uitleg over het online voorschrift leest u hoe de arts een aanvraag beoordeelt, zowel voor een lopende behandeling als voor een nieuw middel. Voor geneesmiddelen bij langdurige aandoeningen kunt u terecht op de pagina over hart en bloeddruk. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

Medisch nagekeken door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over.

Hoe lang is een voorschrift in België geldig?

In principe 3 maanden na de dagtekening, tenzij de voorschrijver een andere einddatum vermeldt. Die einddatum ligt nooit later dan een jaar na de dagtekening en staat dan uitdrukkelijk op het voorschrift.

Vanaf welke datum telt de termijn?

Vanaf de dagtekening, de dag waarop de voorschrijver het voorschrift heeft opgesteld. De dag waarop u het voorschrift ontvangt of naar de apotheek gaat, telt niet.

Kan mijn arts een langere termijn op het voorschrift zetten?

Ja. De voorschrijver kan een kortere of een langere termijn bepalen, bijvoorbeeld bij een chronische behandeling, maar de einddatum ligt nooit later dan een jaar na de dagtekening. Bij een antibioticum kan de termijn juist korter zijn.

Mijn voorschrift is verlopen. Wat nu?

Volgens het RIZIV kan de apotheker een verlopen voorschrift niet meer afleveren. U hebt een nieuw voorschrift nodig, na een nieuwe beoordeling door een arts. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.

Geldt de termijn van 3 maanden ook voor een voorschrift uit een ander EU-land?

Artikel 2/3 van het KB van 10 augustus 2005 maakt geen onderscheid, maar een uitdrukkelijk standpunt van de overheid over voorschriften uit een andere lidstaat hebben wij niet gevonden. Hoe lang de apotheker zo'n voorschrift uitvoert, kan niemand beloven.

Kan ik met één voorschrift voor de pil meerdere keren naar de apotheek?

Sommige pillen hebben in SAM de afleveringswijze M2, wat staat voor ‘Medisch voorschrift waarvan de aflevering verlengbaar is’. De bronnen die wij raadpleegden, zeggen niet of dat ook kan met een voorschrift uit een andere lidstaat, dus extra afleveringen beloven wij niet. Twijfelt u, vraag het dan aan de apotheker.