Hart en bloeddruk

De groepen die bij hoge bloeddruk worden gebruikt

Bètablokkers vertragen de hartslag en verminderen de kracht waarmee het hart samentrekt. In België zijn onder meer bisoprolol, nebivolol en metoprolol op de markt; over de eerste leest u meer op /geneesmiddelen/bisoprolol/.

Calciumantagonisten ontspannen de spierlaag in de bloedvatwand, waardoor de weerstand daalt. Amlodipine is hier het bekendste voorbeeld, beschreven op /geneesmiddelen/amlodipine/.

ACE-remmers grijpen in op het hormoonsysteem dat de bloeddruk regelt. Ramipril, perindopril (onder meer Coversyl) en lisinopril horen in die groep; zie /geneesmiddelen/ramipril/. Sartanen werken op hetzelfde systeem maar op een ander punt; losartan (onder meer Cozaar) en valsartan zijn hier gangbaar.

Daarnaast bestaan er plaspillen, vaak in een vaste combinatie met een van de bovenstaande groepen. Combinatieverpakkingen zijn in het Belgische register goed vertegenwoordigd, wat het aantal tabletten per dag beperkt.

Hoe de arts een middel kiest

De keuze volgt zelden uit de bloeddrukwaarde alleen. Meestal wegen andere aandoeningen zwaarder: diabetes, een doorgemaakt hartinfarct, hartfalen, astma, een verminderde nierfunctie of jicht kunnen een groep aanwijzen of net uitsluiten.

Ook uw andere geneesmiddelen tellen mee. Bepaalde combinaties verhogen het kaliumgehalte of belasten de nieren, en ontstekingsremmers die u zonder voorschrift koopt, kunnen de werking van bloeddrukmedicatie tegenwerken. Vermeld die middelen daarom altijd, ook al lijken ze onschuldig.

Een behandeling wordt vaak stap voor stap ingesteld. Een lagere startdosis, daarna bijsturen op basis van metingen en verdraagbaarheid, en in veel gevallen een tweede middel in lage dosis in plaats van één middel in hoge dosis. Dat verloop is normaal en betekent niet dat de eerste keuze verkeerd was.

Statines en cholesterol

Statines verlagen de aanmaak van cholesterol in de lever. Atorvastatine, rosuvastatine (onder meer Crestor) en simvastatine zijn in België gangbaar; zie /geneesmiddelen/atorvastatine/ en /geneesmiddelen/rosuvastatine/.

De reden om te starten is zelden één getal. Wat telt, is uw totale risico op hart- en vaatziekten, waarin uw bloeddruk, roken, diabetes, leeftijd en familiale voorgeschiedenis samenkomen. Twee mensen met dezelfde cholesterolwaarde kunnen daardoor een verschillend advies krijgen.

Spierklachten zijn de bijwerking waarover het vaakst wordt gesproken. Ze komen voor, maar lang niet elke spierpijn tijdens het gebruik komt door de statine, en zomaar stoppen laat het risico weer stijgen. Wat u het best doet bij aanhoudende spierklachten, staat op /blog/statines-spierpijn/. Hevige, uitgebreide spierpijn met donkere urine is wel een reden om meteen contact op te nemen.

Bijwerkingen die vaak gemeld worden

Bij ACE-remmers is droge, kriebelende hoest de klacht die het vaakst tot een wissel leidt. Die hoest komt niet van een infectie maar van het werkingsmechanisme zelf, en verdwijnt meestal pas na het stoppen. Een sartaan geeft dit doorgaans niet, wat een gangbare reden is om over te schakelen.

Calciumantagonisten geven vaak gezwollen enkels, vooral op het einde van de dag, en soms blozen of hoofdpijn. Bètablokkers kunnen vermoeidheid, koude handen en voeten en een trage pols geven, en bij sommige mensen levendige dromen.

Eén bijwerking vraagt onmiddellijk hulp: zwelling van lippen, tong, gezicht of keel, al dan niet met ademhalingsmoeilijkheden. Dat kan bij ACE-remmers en sartanen optreden en kan de luchtweg bedreigen. Bel dan 112. Hetzelfde geldt voor hevige, aanhoudende pijn op de borst. Voor niet-dringende vragen buiten de kantooruren bereikt u de huisartsenwachtpost via 1733.

Waarom u een bètablokker niet plots stopt

Bij een bètablokker is abrupt stoppen niet zonder gevolg. Het lichaam past zich tijdens de behandeling aan, en wanneer het middel plots wegvalt, kunnen hartkloppingen, een stijgende bloeddruk en pijn op de borst optreden. Bij wie al hartklachten heeft, is dat risico het grootst.

Stoppen gebeurt daarom stapsgewijs en in overleg, met een schema dat de arts bepaalt. Dat geldt ook wanneer u van het middel af wilt omdat u zich er moe bij voelt: het gevoel is een geldige reden om het te bespreken, niet om zelf te stoppen.

Ook bij andere bloeddrukmedicatie is zelf stoppen zelden een goed idee. De bloeddruk daalde niet vanzelf, maar door de behandeling; wanneer die wegvalt, stijgt ze meestal opnieuw, zonder dat u er iets van merkt. Juist die stilte maakt hoge bloeddruk gevaarlijk.

Controle en opvolging

Hoe vaak u op controle moet, hangt af van hoe stabiel uw waarden zijn en van welke middelen u gebruikt. Bij het instellen of aanpassen van een behandeling liggen de controles dichter bij elkaar dan bij een behandeling die al jaren ongewijzigd loopt. Uw arts bepaalt dat ritme; er bestaat geen algemeen getal dat voor iedereen klopt.

Bij een aantal groepen hoort bloedonderzoek standaard bij de opvolging. Bij ACE-remmers, sartanen en plaspillen gaat het meestal om de nierfunctie en het kaliumgehalte, bij statines om de leverwaarden en, bij klachten, om een spierwaarde. Een arts die een voortzetting beoordeelt, kan daarom een recent resultaat vragen.

Thuis meten helpt, op voorwaarde dat u het rustig doet en de waarden noteert met datum en uur. Eén hoge meting na een gehaaste rit naar de praktijk zegt weinig; een reeks metingen over enkele weken zegt veel. Neem die reeks mee wanneer u een aanpassing wilt bespreken.

Het voorschrift verlengen voor een lopende behandeling

Wanneer uw behandeling al is opgestart en ongewijzigd doorloopt, gaat het over voortzetting. De arts kijkt dan naar de werkzame stof, de sterkte, de dosering en naar wat er bij de laatste controle is vastgesteld. Welke gegevens daarvoor nodig zijn, staat volledig op /herhaalvoorschrift/.

De weg daarvoor is /voorschrift-verlengen/. De beoordeling door de arts kost 24,90 €, met een prioritaire behandeling voor 9,90 € extra. Die vergoeding dekt de beoordeling, niet de afgifte van een document en niet de prijs van het geneesmiddel in de apotheek.

Deze weg past niet bij een eerste voorschrift, bij nieuwe klachten, bij waarden die schommelen of wanneer recente resultaten ontbreken. In die gevallen weigert de arts de afgifte en verwijst hij u naar uw huisarts, omdat een onderzoek dan niet te vervangen is door een vragenlijst.

Over de aflevering beslist nadien de apotheker. Hij controleert identiteit, volledigheid en leesbaarheid en mag bij twijfel weigeren; welke geneesmiddelen in België vergund zijn, is openbaar raadpleegbaar bij het FAGG.

Wat wij doen en wat wij niet doen

Wij bieden een medische vragenlijst en een beoordeling door een arts. Wij bieden geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat. De arts heeft een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over.

Het document dat hij kan afgeven, is een grensoverschrijdend voorschrift volgens de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU. U krijgt het per e-mail en drukt het af. Het komt niet in Recip-e terecht en is niet zichtbaar op mijngezondheid.be; er is dus geen code die u in de apotheek kunt laten oproepen.

Of een geneesmiddel wordt terugbetaald en hoeveel remgeld u betaalt, volgt uit de regeling van het RIZIV (INAMI) en uw ziekenfonds. Onze dienst zelf wordt niet terugbetaald, en wij verkopen geen geneesmiddelen.

De vergoeding dekt de beoordeling door de arts, niet de afgifte van een document. Weigert de arts op medische of juridische gronden, dan betalen wij de vergoeding terug. Vraagt de arts bijkomende documenten op, dan hebt u ten minste zeven dagen en krijgt u een herinnering; op uw verzoek verlengen wij die termijn. Kan de beoordeling niet worden afgerond, dan sluiten wij de aanvraag af en betalen wij het volledige bedrag terug.