Wegovy (semaglutide): opbouwschema, werking en bijwerkingen
Dit geneesmiddel bevat semaglutide en is geregistreerd voor gewichtsbeheersing, als aanvulling op een caloriearm eetpatroon en meer beweging. Er is een pen of voorgevulde spuit voor een wekelijkse injectie en een tablet voor eenmaal per dag. Alle verpakkingen hebben afleveringswijze M1: u krijgt het alleen op medisch voorschrift. Bij diabetes type 2 is een ander geneesmiddel met dezelfde stof geregistreerd: semaglutide bij diabetes type 2.
Welke stof en welke vormen
Het geneesmiddel bevat semaglutide, een GLP-1-analoog: de stof bootst glucagonachtig peptide 1 na, een hormoon dat uw darm na een maaltijd afgeeft en dat meespeelt bij de regeling van de eetlust en de bloedsuiker. In SAM, de Belgische authentieke bron voor geneesmiddelen, staat het als oplossing voor injectie in sterktes van 0,25 mg tot 7,2 mg, in een voorgevulde pen voor één dosis, in een pen voor meerdere doses of in een voorgevulde spuit, en als tablet van 1,5 mg, 4 mg, 9 mg en 25 mg. Het is geen insuline.
De geneesmiddelen met semaglutide voor diabetes type 2 hebben een eigen geregistreerde indicatie en een eigen doseerschema en zijn niet zomaar door elkaar te vervangen. Ook overschakelen tussen de injectie en de tablet voor gewichtsbeheersing is volgens de SKP niet zonder meer voorspelbaar, omdat de opname van de tablet meer schommelt; zo'n omschakeling is een beslissing van de arts.
Voor wie semaglutide voor gewichtsbeheersing geregistreerd is
Volgens rubriek 4.1 van de samenvatting van de productkenmerken (SKP) is de injectie geregistreerd voor volwassenen met obesitas, en voor volwassenen met overgewicht bij wie daarnaast minstens één aandoening speelt die met het gewicht samenhangt, zoals een verstoorde suikerhuishouding, hoge bloeddruk, verstoorde bloedvetten, slaapapneu of hart- en vaatziekte. Daarnaast is de injectie geregistreerd voor jongeren vanaf 12 jaar met obesitas en een lichaamsgewicht boven 60 kg. De tablet is alleen voor volwassenen geregistreerd.
Het is geen middel voor een cosmetische gewichtscorrectie en niet bedoeld voor wie een gezond gewicht heeft. Meer over de criteria en de andere middelen in deze groep leest u op de pagina over GLP-1 en andere vermageringsmiddelen.
De behandeling wordt opgevolgd: de arts gaat na of het gewenste effect er is, of u de bijwerkingen verdraagt en of de dosis van uw andere geneesmiddelen moet worden aangepast. Bij jongeren noemt de SKP een evaluatiemoment na 12 weken op de onderhoudsdosis of de hoogste dosis die verdragen wordt.
Hoe semaglutide werkt
Semaglutide bindt zich aan de GLP-1-receptor, die ook in de hersengebieden voor de regeling van de eetlust aanwezig is. Volgens rubriek 5.1 van de SKP vermindert de stof de energie-inname: het verzadigingsgevoel neemt toe, het hongergevoel en het verlangen naar eten nemen af, en vetrijk voedsel wordt minder aantrekkelijk. Bij een hoge bloedsuiker verlaagt semaglutide die bovendien, door de afgifte van insuline te stimuleren en die van glucagon te remmen.
Semaglutide vertraagt ook de lediging van de maag. Dat verklaart waarom maag-darmklachten aan het begin van de behandeling zo vaak voorkomen.
Opbouwschema van de wekelijkse injectie
De dosis bepaalt de arts. Volgens rubriek 4.2 van de SKP wordt de injectie over 16 weken opgebouwd tot de onderhoudsdosis van 2,4 mg, om de kans op maag-darmklachten te verkleinen. Bij duidelijke klachten kan de volgende stap worden uitgesteld of kan de dosis terug naar de vorige stap. Bij volwassenen die bij de start obesitas hadden, kan de dosis na minstens 4 weken op 2,4 mg zo nodig naar 7,2 mg per week; komt er daarmee geen verdere verbetering van het gewicht, dan gaat de dosis terug naar 2,4 mg. Bij jongeren wordt niet hoger gegaan dan 2,4 mg.
| Week | Dosis eenmaal per week |
|---|---|
| Week 1 tot 4 | 0,25 mg |
| Week 5 tot 8 | 0,5 mg |
| Week 9 tot 12 | 1 mg |
| Week 13 tot 16 | 1,7 mg |
| Onderhoud | 2,4 mg |
| Onderhoud, alleen bij volwassenen volgens de SKP | 7,2 mg |
De tablet: opbouw en inname
Volgens de SKP start u met 1,5 mg eenmaal per dag. Na vier weken volgen 4 mg, 9 mg en 25 mg, telkens na minstens vier weken op de vorige stap; 25 mg is de onderhoudsdosis. U neemt altijd één tablet per dag, nooit meer om een hogere dosis te bereiken.
De tablet neemt u op een lege maag, bij voorkeur na minstens 8 uur niet te hebben gegeten. U slikt ze in haar geheel door met een slok water, hoogstens een half glas, zonder te breken, te pletten of te kauwen. Daarna wacht u minstens 30 minuten voor u eet, drinkt of andere geneesmiddelen via de mond inneemt; korter wachten vermindert de opname. Bent u een tablet vergeten, sla die dan over en neem de volgende dag gewoon de volgende tablet.
Gebruik van de pen
U spuit het geneesmiddel onder de huid van de buik, de dij of de bovenarm, eenmaal per week, op een moment van de dag dat u zelf kiest en los van de maaltijden. U mag van injectieplaats wisselen. De dosis van 7,2 mg kan, afhankelijk van de pen, als één injectie of als drie injecties van 2,4 mg worden gegeven; die drie zet u in hetzelfde gebied, minstens 5 cm uit elkaar.
Bent u een injectie vergeten, dan dient u die volgens de SKP zo snel mogelijk toe, binnen 5 dagen. Zijn er meer dan 5 dagen voorbij, sla de dosis dan over en neem de volgende op de gewone dag. Zijn er meerdere doses gemist, dan kan de arts overwegen om opnieuw lager te starten. De vaste dag mag u verschuiven, zolang er minstens 3 dagen tussen twee doses zitten.
Deel uw pen of uw naalden nooit met iemand anders. Ongebruikte pennen bewaart u in de koelkast; hoe lang een pen daarbuiten mag blijven, staat in de bijsluiter. Stop niet op eigen houtje, ook niet wanneer u tevreden bent over het resultaat; bespreek het stoppen met de arts die u opvolgt.
Waar u op moet letten
Voor de start gaat de arts na of er redenen zijn om het geneesmiddel niet te gebruiken. Extra aandacht gaat naar een doorgemaakte alvleesklierontsteking, naar aandoeningen van de galblaas, naar ernstige maag-darmaandoeningen en naar bepaalde schildklier- en hormoonaandoeningen die in de familie voorkomen. Volgens de SKP wordt het geneesmiddel niet aanbevolen bij ernstige gastroparese, bij ernstige nierinsufficiëntie, bij diabetes type 1, bij matig ernstige of ernstige leverinsufficiëntie, bij ernstig hartfalen (NYHA-klasse IV) en samen met een ander geneesmiddel voor gewichtsbeheersing of een ander GLP-1-middel.
Krijgt u tijdens de behandeling ernstige, aanhoudende pijn in de maagstreek die naar de rug kan uitstralen, met misselijkheid en braken, stop dan met het geneesmiddel en zoek dringend medische hulp. Zo'n beeld kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier.
Bij hevig braken of diarree dreigt uitdroging, en daarmee een verslechtering van de nierfunctie; drink voldoende en neem contact op als de klachten aanhouden. Gebruikt u daarnaast insuline of een sulfonylureumderivaat, dan loopt u meer kans op een te lage bloedsuiker en kan de arts de dosis van die middelen verlagen. Bij diabetische oogafwijkingen speelt mee dat een snelle verbetering van de bloedsuiker het oog tijdelijk kan doen verslechteren.
Zwangerschap, een kinderwens en borstvoeding bespreekt u vóór het gebruik met een arts. Volgens de SKP gebruiken vrouwen die zwanger kunnen worden effectieve anticonceptie, wordt het geneesmiddel niet gebruikt tijdens de zwangerschap en de borstvoeding, en stopt u minstens twee maanden voor een geplande zwangerschap.
Meld het geneesmiddel ook vóór een ingreep onder narcose of een onderzoek onder diepe sedatie, zoals een gastroscopie of een coloscopie. Door de vertraagde maaglediging kan er nog maaginhoud aanwezig zijn, en die kan tijdens de ingreep in de longen terechtkomen (aspiratie).
Verliest u plots het zicht in een oog of gaat uw gezichtsvermogen plots sterk achteruit, laat uw ogen dan dringend door een oogarts onderzoeken en breng ook uw behandelend arts op de hoogte. Bij behandeling met semaglutide is een verhoogd risico beschreven op niet-arteritische anterieure ischemische opticusneuropathie (NAION), een aandoening van de oogzenuw, die op elk moment tijdens de behandeling kan optreden. Of u moet stoppen, beslist uw arts; stop er dus niet op eigen houtje mee.
Wisselwerking met andere geneesmiddelen
Doordat semaglutide de maag trager laat legen, kan de opname van geneesmiddelen die u via de mond inneemt veranderen. Volgens rubriek 4.5 van de SKP is voorzichtigheid geboden bij geneesmiddelen die snel in de darm moeten worden opgenomen. Gebruikt u warfarine of een ander coumarinederivaat, dan raadt de SKP aan om bij de start de INR vaak te controleren. Van de pil verwacht de SKP geen verminderde werking.
De meeste aandacht vraagt de combinatie met insuline of met een sulfonylureumderivaat. Daarbij is de kans op een te lage bloedsuiker groter, dus kan de arts de dosis aanpassen en om vaker meten vragen. Leer de signalen herkennen; de bijsluiter noemt onder meer koud zweet, een snelle hartslag, erg hongerig zijn, veranderingen in het zien, slaperigheid, zwakte, nervositeit en verwardheid.
Geef aan de arts en aan de apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt, ook geneesmiddelen zonder voorschrift, voedingssupplementen en kruidenpreparaten. De volledige lijst met bekende wisselwerkingen staat in de bijsluiter en in de SKP.
Bijwerkingen en wanneer u hulp zoekt
Volgens rubriek 4.8 van de SKP zijn de meest gemelde bijwerkingen maag-darmklachten: misselijkheid, braken, diarree, verstopping en buikpijn, vooral in de periode van dosisverhoging. Vaak komen ook maagontsteking, zure reflux, indigestie, oprispingen, winderigheid en een opgeblazen gevoel voor.
Verder beschrijft de SKP zeer vaak hoofdpijn en vermoeidheid, en vaak duizeligheid, een veranderde smaak, een branderig of overgevoelig gevoel van de huid, vaker bij 7,2 mg, haaruitval, galstenen en reacties op de injectieplaats. Minder vaak gaat het om een ontsteking van de alvleesklier, een vertraagde maaglediging, een snellere hartslag of een lage bloeddruk, zelden om een ernstige allergische reactie en zeer zelden om NAION. Duizeligheid treedt vooral op tijdens de dosisverhoging; let dan op in het verkeer.
Zoek zonder uitstel medische hulp bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademhalingsproblemen, bij huiduitslag over het hele lichaam, bij ernstige buikpijn, bij aanhoudend braken, bij tekenen van een sterke daling van de bloedsuiker of bij een plotse achteruitgang van het zicht. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.
Een vermoede bijwerking meldt u aan de arts of de apotheker. Via het nationale meldsysteem dat in de bijsluiter staat, kunt u ze ook zelf melden.
Wat kost het?
De beoordeling betaalt u via de knop op deze pagina, waar ook het bedrag staat. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.
Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Onze dienst zelf wordt niet terugbetaald.
Hoe de beoordeling verloopt
U vult een medische vragenlijst in, om een behandeling te starten of om ze voort te zetten. Voor een start kijkt de arts naar de indicatie, naar uw andere aandoeningen en naar de tegenaanwijzingen; zwangerschap en borstvoeding sluiten het gebruik uit. De arts kan om documenten, uitslagen of een meting vragen, een bezoek aan een arts ter plaatse aanraden of weigeren. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail.
Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen.
Het document volgt het Europese model van Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht. Wij verkopen en versturen geen geneesmiddelen.
Wie beoordeelt uw aanvraag?
De vragenlijst wordt beoordeeld door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. De arts heeft ook geen RIZIV-nummer.
Heb ik voor semaglutide om af te vallen een voorschrift nodig?
Ja. Alle verpakkingen van dit geneesmiddel in SAM, de pennen, de spuiten en de tabletten, hebben afleveringswijze M1, medisch voorschrift. Of een voorschrift volgt, beslist de arts.
Welke bijwerkingen komen vaak voor?
Vooral maag-darmklachten: misselijkheid, braken, diarree of verstopping en buikpijn. Bij ernstige, aanhoudende buikpijn, bij aanhoudend braken of bij tekenen van een allergische reactie stopt u met het geneesmiddel en zoekt u dringend medische hulp.
Mag ik alcohol drinken tijdens de behandeling?
De bijsluiter geeft daar geen aparte regel voor. Alcohol kan wel de bloedsuiker beïnvloeden en de kans op een te lage waarde vergroten, zeker in combinatie met insuline of een sulfonylureumderivaat, en het belast de maag, die tijdens deze behandeling vaak al gevoeliger is. Bespreek met de arts wat voor u verstandig is.
Betaalt het ziekenfonds semaglutide om af te vallen terug?
Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).
- EMA: productinformatie Wegovy, SKP en bijsluiter, pen en tabletten (nl; EU/1/21/1608, o.a. CTI 661337-01 en 666352-01)
- EMA: productinformatie Ozempic, SKP en bijsluiter (nl; EU/1/17/1251, o.a. CTI 666689-01)
- EMA: productinformatie Rybelsus, SKP en bijsluiter, semaglutide tabletten (nl; EU/1/20/1430)
- Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU van de Commissie van 20 december 2012 (EUR-Lex, nl)
- 112.be: Andere noodnummers (ambulance 112, dokter van wacht 1733)