Ozempic: werking, bijwerkingen en dosering

Wat is Ozempic en welke stof zit erin

Ozempic bevat semaglutide, een GLP-1-analoog. Die stof bootst glucagonachtig peptide 1 na, een hormoon dat uw darm na een maaltijd afgeeft en dat meespeelt bij de regeling van de bloedsuiker en van het verzadigingsgevoel.

In het Belgische geneesmiddelenregister staat Ozempic ingeschreven met semaglutide als werkzame stof en met toediening onder de huid. Het gaat om een voorgevulde pen. Het is geen tablet en het is geen insuline, ook al wordt het bij diabetes type 2 vaak samen met andere middelen tegen diabetes gebruikt.

Verwar de middelen met dezelfde stof niet met elkaar. Wegovy bevat eveneens semaglutide en wordt ook onder de huid gespoten, maar is geregistreerd voor gewichtsbeheersing en heeft een ander doseerschema; daarover leest u op /geneesmiddelen/wegovy/. Rybelsus bevat semaglutide als tablet en wordt via de mond ingenomen. Overschakelen van het ene naar het andere is geen vanzelfsprekendheid en is een beslissing van de arts.

De samenstelling, de sterktes en de hulpstoffen staan in de bijsluiter bij uw verpakking. Een vergelijking van de middelen in deze groep vindt u op /blog/glp1-vergelijking-be/.

Waarvoor wordt Ozempic gebruikt

Ozempic wordt gebruikt bij volwassenen met diabetes type 2, wanneer voeding en beweging alleen onvoldoende zijn om de bloedsuiker te regelen. Het kan als enige middel worden voorgeschreven of naast andere middelen tegen diabetes, insuline inbegrepen.

Of het middel in uw geval past, beoordeelt een arts op basis van uw uitslagen, uw andere aandoeningen, uw gewicht, uw nierfunctie en de rest van uw medicatie. Diabetes type 1 en diabetische ketoacidose zijn geen situaties waarvoor dit middel bedoeld is.

Het middel vervangt geen aangepast eetpatroon en geen beweging. Ook de bloedsuikercontrole en de controleafspraken blijven nodig, want bij de start van een GLP-1-middel wordt de dosis van andere middelen vaak aangepast.

Schrijft een arts dit middel voor buiten de geregistreerde indicatie, dan is dat een beslissing die hij moet onderbouwen en opvolgen. Een vragenlijst kan zo'n beslissing niet vervangen, en een eerste opstart van deze behandeling doen wij daarom niet. Algemene informatie over deze groep geneesmiddelen staat in de categorie /afvallen-glp1/.

Hoe semaglutide werkt

Semaglutide bindt zich aan de GLP-1-receptor. Het verhoogt de afgifte van insuline uit de alvleesklier, maar vooral wanneer de bloedsuiker verhoogd is, en het remt de afgifte van glucagon, het hormoon dat de bloedsuiker doet stijgen. Door die afhankelijkheid van de suikerwaarde is de kans op een te lage bloedsuiker bij gebruik als enig middel kleiner dan bij sommige andere groepen.

De stof vertraagt daarnaast de lediging van de maag en werkt in op de hersengebieden die honger en verzadiging regelen. Veel mensen eten daardoor minder en verliezen wat gewicht. Diezelfde vertraagde maaglediging verklaart de maag-darmklachten aan het begin van de behandeling.

De werking houdt lang aan, en daarom volstaat één inspuiting per week. Het volle effect op de bloedsuiker is niet na de eerste inspuiting te zien: het ontwikkelt zich terwijl de dosis stapsgewijs wordt verhoogd. De beoordeling gebeurt met laboratoriumuitslagen, door de arts, en niet op gevoel.

Dosering en gebruik

De dosering bepaalt de arts. Ook hier geldt stapsgewijs opbouwen: laag beginnen en pas na een bepaalde periode verhogen, tot de dosis die u verdraagt en die het gewenste effect geeft. Dat beperkt misselijkheid en andere maag-darmklachten.

U spuit het middel onder de huid van de buik, de dij of de bovenarm, eenmaal per week en telkens op dezelfde dag, los van de maaltijden. Wissel de injectieplaats af en deel uw pen met niemand, ook niet met een nieuwe naald.

Voor een vergeten dosis volgt u de bijsluiter van uw verpakking: daar staat wat te doen naargelang hoeveel tijd er verstreken is. Verdubbel de dosis niet op eigen initiatief.

Onderbreek de behandeling niet zelf, ook niet als u zich beter voelt. Bij diabetes leidt een plotse onderbreking tot een slechtere regeling van de bloedsuiker. Bespreek elke verandering met de arts die u opvolgt, en bewaar de pen volgens de bewaarvoorschriften op de verpakking.

Waar u op moet letten

Voor de start gaat de arts na of er redenen zijn om het middel niet te gebruiken. Extra aandacht gaat naar een doorgemaakte alvleesklierontsteking, naar galblaasaandoeningen, naar ernstige maag-darmaandoeningen en naar bepaalde schildklier- en hormoonaandoeningen in de familie. Bij gevorderde diabetische oogafwijkingen telt mee dat een snelle verbetering van de bloedsuiker het oog tijdelijk kan doen verslechteren.

Hevige, aanhoudende pijn boven in de buik die naar de rug uitstraalt, met misselijkheid en braken, is een reden om te stoppen en meteen medische hulp te zoeken.

Bij hevig braken of diarree dreigt uitdroging en een slechtere nierfunctie; drink dan voldoende en neem contact op als de klachten aanhouden. Gebruikt u insuline of een sulfonylureumderivaat, dan is de kans op een te lage bloedsuiker groter en verlaagt de arts vaak de dosis van die middelen.

Zwangerschap, een kinderwens en borstvoeding bespreekt u vóór gebruik met een arts. Meld het middel ook wanneer een ingreep onder narcose gepland is.

Wisselwerking met andere geneesmiddelen

Doordat de maag trager leegt, kan de opname van geneesmiddelen die u via de mond inneemt veranderen. Bij de meeste middelen heeft dat geen praktische gevolgen; het telt wel bij middelen waarbij een kleine verandering in de bloedspiegel meteen merkbaar is en bij middelen waarbij het tijdstip van inname belangrijk is.

De combinatie met insuline of met een sulfonylureumderivaat vraagt de meeste aandacht. De kans op een te lage bloedsuiker is dan groter, dus past de arts de dosering aan en vraagt hij om vaker te meten. Herken de signalen: beven, zweten, hartkloppingen, verwardheid en plotse honger.

Gebruikt u bloedverdunners, dan is bij een sterke verandering van eetpatroon of gewicht vaker controleren zinvol, naar het oordeel van de arts.

Geef aan uw arts en aan uw apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt, ook de middelen zonder voorschrift, voedingssupplementen en kruidenpreparaten. Pijnstillers die u af en toe neemt horen daar ook bij. De volledige lijst met bekende wisselwerkingen staat in de bijsluiter en in de productinformatie bij het Europees Geneesmiddelenbureau.

Bijwerkingen en wanneer u een arts raadpleegt

De meest gemelde klachten zijn maag-darmklachten: misselijkheid, braken, diarree of verstopping, boeren en een opgeblazen gevoel. Ze zijn het duidelijkst kort na een dosisverhoging en worden bij de meeste mensen rustiger.

Verder zijn onder meer vermoeidheid, duizeligheid, hoofdpijn, reacties op de injectieplaats en galstenen beschreven. Ernstiger gebeurtenissen komen veel minder voor: een ontsteking van de alvleesklier en zware allergische reacties.

Zoek zonder uitstel medische hulp bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademhalingsproblemen, bij huiduitslag over het hele lichaam, bij hevige buikpijn, bij aanhoudend braken, bij tekenen van een sterke daling van de bloedsuiker of bij een plotse achteruitgang van het zicht.

Een vermoede bijwerking meldt u aan uw arts of apotheker. In België volgt het FAGG de veiligheid van geneesmiddelen op de markt op; meldingen dragen bij aan een beter beeld van middelen die al in gebruik zijn.

Afleveringswijze en wat wij kunnen doen

Wij verkopen geen geneesmiddelen en wij versturen ze niet. Wat wij aanbieden is een medische vragenlijst en een beoordeling door een arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. Er is geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat: de arts leest uw antwoorden en beslist op basis daarvan. Onze arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en heeft geen RIZIV-nummer.

Wij beoordelen uitsluitend de voortzetting van een behandeling die al door een arts is opgestart. Het eerste voorschrift van een GLP-1-middel hoort thuis bij een arts die u kan onderzoeken en opvolgen; dat doen wij niet via een vragenlijst. Vindt de arts de voortzetting verantwoord, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift volgens de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU, per e-mail. De beoordeling kost 29,90 € en u start op /vermageringsmiddelen/.

Dat document is geen Belgisch e-voorschrift. Het komt niet in Recip-e terecht en is niet zichtbaar in de Belgische systemen, dus er is geen code en geen nummer dat u in de apotheek moet opgeven. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker zelf en hij mag weigeren, bijvoorbeeld bij twijfel over de echtheid of de leesbaarheid van het document.

Wat u betaalt is de beoordeling door de arts, niet de afgifte van een document. Weigert de arts om medische of juridische redenen, of kan de aanvraag niet worden afgerond, dan krijgt u het bedrag terug. Vraagt de arts bijkomende gegevens op, dan hebt u daar minstens zeven dagen voor, u krijgt een herinnering en op uw vraag verlengen wij die termijn. Het geneesmiddel zelf betaalt u in de apotheek; of het wordt terugbetaald hangt af van de indicatie en van de voorwaarden van het RIZIV, en dat beoordeelt uw ziekenfonds, niet wij.