L-Thyroxine en Euthyrox (levothyroxine): inname en opvolging
L-Thyroxine Christiaens en Euthyrox bevatten levothyroxine, het schildklierhormoon dat wordt voorgeschreven bij een trage schildklier en bij enkele andere schildklieraandoeningen; alle verpakkingen hebben in België afleveringswijze medisch voorschrift. U leest hier waarvoor het dient, hoe u het nuchter inneemt, welke middelen en voedingsmiddelen de opname verstoren en welke klachten op een te hoge dosis wijzen. Uw dosis bepaalt de arts op basis van uw bloedwaarden.
Wat levothyroxine doet
Levothyroxine is de synthetische vorm van thyroxine (T4), het hormoon dat de schildklier zelf aanmaakt. In het lichaam wordt T4 omgezet in T3. Beide producten dienen volgens hun samenvatting van de productkenmerken (SKP) in de eerste plaats om een tekort aan schildklierhormoon aan te vullen bij hypothyreoïdie, een trage schildklier. Meer over de aandoening zelf, de klachten en de diagnose leest u op de pagina over een trage schildklier.
De SKP's noemen nog andere toepassingen. Levothyroxine wordt ook gebruikt bij een goedaardige vergroting van de schildklier (krop of struma) met een normale werking, en na een operatie aan een krop om terugkeer te helpen voorkomen. Na de behandeling van schildklierkanker dient het om de aanmaak van TSH door de hypofyse te onderdrukken. Bij een overactieve schildklier wordt het soms samen met een thyreostaticum gebruikt. Welke toepassing voor u geldt, hangt af van de diagnose die uw behandelende arts stelde.
L-Thyroxine Christiaens en Euthyrox in België
Beide producten bevatten natriumlevothyroxine in tabletten van 25 tot 200 microgram, zodat de meeste gebruikers met één tablet per dag toekomen. Volgens SAM, de databank met gegevens van het FAGG, geldt voor elke verpakking met levothyroxine de afleveringswijze medisch voorschrift (M1).
Wissel niet zelf van product of sterkte. Levothyroxine heeft volgens beide SKP's een nauwe therapeutische index: een kleine afwijking in dosis kan al gevolgen hebben. De SKP van L-Thyroxine Christiaens vraagt bij een overstap naar een ander product met levothyroxine een nauwgezette opvolging met klinische controles en bloedonderzoek, omdat de schildklierfunctie kan verschuiven en de dosis soms moet worden aangepast. Volgens de bijsluiter van L-Thyroxine Christiaens kan de tablet van 25 microgram in gelijke delen worden verdeeld; bij de andere sterktes is de breuklijn daar niet voor bedoeld.
| Product | Sterktes (tabletten) | Afleveringswijze in SAM |
|---|---|---|
| L-Thyroxine Christiaens | 25, 50, 75, 100, 125, 150, 175 en 200 microgram | medisch voorschrift (M1), alle verpakkingen |
| Euthyrox | 25, 50, 75, 100, 125, 150, 175 en 200 microgram | medisch voorschrift (M1), alle verpakkingen |
Hoe u levothyroxine inneemt
U neemt de volledige dagdosis in één keer, op een lege maag. De SKP van Euthyrox beschrijft de inname 's ochtends, een half uur voor het ontbijt, met wat vloeistof zoals een half glas water. De SKP van L-Thyroxine Christiaens raadt aan om levothyroxine ongeveer 30 tot 60 minuten vóór het eten te nemen, omdat voedsel de opname vermindert. Indien nodig kan een tablet van L-Thyroxine Christiaens worden opgelost in 10 tot 15 ml water; dat mengsel wordt telkens vers klaargemaakt en ingenomen met nog wat extra vloeistof.
Is er een dosis overgeslagen, dan haalt u die niet in door de volgende keer het dubbele te nemen. Stop niet op eigen initiatief: volgens de bijsluiter kan uw toestand dan opnieuw verslechteren. Bij een trage schildklier en na het wegnemen van de schildklier is de behandeling volgens de SKP van Euthyrox meestal levenslang.
Dosering volgens de SKP
De dosis is bij levothyroxine strikt persoonlijk. Beide SKP's laten de behandeling laag starten en stap voor stap verhogen, op basis van uw klachten en de TSH-waarde in het bloed. De cijfers hieronder zijn richtwaarden uit de SKP van L-Thyroxine Christiaens voor volwassenen met een trage schildklier; uw eigen dosis bepaalt de arts.
| Situatie | Richtwaarde volgens de SKP |
|---|---|
| Begindosis bij volwassenen | 25 tot 50 microgram per dag |
| Verhogen | meestal met 25 microgram, om de 2 tot 4 weken, volgens het klinische antwoord |
| Onderhoudsdosis bij volwassenen | 100 tot 200 microgram per dag |
| Oudere patiënten en mensen met een hartziekte | starten met een zeer lage dosis (12,5 microgram per dag of 25 microgram om de twee dagen) en heel geleidelijk verhogen |
| Zwangerschap of behandeling met oestrogenen | de behoefte stijgt; de onderhoudsdosis gaat met ongeveer 25 % omhoog |
Wisselwerkingen: wat de opname of de werking verandert
Levothyroxine wordt het best opgenomen op een lege maag, en verschillende geneesmiddelen en voedingsmiddelen remmen die opname of veranderen het effect. Gebruikt u een middel tegen diabetes, zoals metformine, dan kan levothyroxine het effect daarvan verminderen en volgt de arts uw bloedsuiker bij de start van de behandeling op. Meld ook altijd aan de apotheker welke vrij verkrijgbare middelen en supplementen u neemt. De SKP's vermelden onder meer:
- calciumzouten zoals calciumcarbonaat, ijzer en middelen met aluminium, zoals sommige maagzuurbinders: levothyroxine minstens 4 uur vroeger innemen;
- omeprazol en andere maagzuurremmers: de opname kan dalen; controle van de schildklierfunctie is aanbevolen, ook wanneer u met zo'n middel stopt;
- colestyramine en colestipol: levothyroxine 4 tot 5 uur vroeger innemen; bij orlistat minstens 4 uur tussen beide houden;
- sojaproducten: kunnen de opname verminderen, vooral bij het begin of het stoppen van sojasupplementen;
- anticonceptiva of hormoontherapie met oestrogenen: de behoefte aan levothyroxine kan stijgen;
- sertraline, carbamazepine en sint-janskruid: kunnen het effect van levothyroxine verminderen;
- bloedverdunners van het coumarinetype: hun effect kan toenemen, met meer kans op bloedingen;
- biotine: kan schildkliertesten in het labo vertekenen; meld het gebruik aan wie de bloedafname aanvraagt.
Bijwerkingen en tekenen van een te hoge dosis
Bij een dosis die bij u past en met goede opvolging verwacht de SKP van L-Thyroxine Christiaens geen bijwerkingen. Dezelfde SKP vermeldt als vaak voorkomend (bij 1 op 100 tot 1 op 10 gebruikers) lichte veranderingen aan het hart, zoals een dikkere hartwand; bij een bestaande hartziekte kan die ziekte verergeren. Ook allergische huidreacties, netelroos en angio-oedeem, een zwelling van huid of slijmvliezen, zijn beschreven.
Is de dosis te hoog voor u, of wordt ze bij de start te vlug verhoogd, dan ontstaan klachten die passen bij een te hard werkende schildklier. In zo'n geval verlaagt de arts de dosis of onderbreekt de arts de behandeling enkele dagen; pas de dosis niet zelf aan zonder overleg. De SKP noemt onder meer de volgende klachten:
- hartkloppingen, een versnelde of onregelmatige hartslag, pijn op de borst (angina pectoris)
- beven, hoofdpijn, angst en slapeloosheid
- overmatig zweten, opvliegers en koorts
- diarree, braken en gewichtsverlies
- spierkrampen of spierzwakte
- een ontregelde menstruatie
Wanneer levothyroxine niet of voorzichtig gebruikt wordt
Volgens rubriek 4.3 van de SKP's mag levothyroxine niet gebruikt worden bij overgevoeligheid voor de werkzame stof of een hulpstof, bij een onbehandelde verminderde werking van de bijnieren of de hypofyse en bij een onbehandelde overactieve schildklier. Bij een acuut hartinfarct, een acute ontsteking van de hartspier (myocarditis) of een acute pancarditis wordt de behandeling niet gestart. Tijdens de zwangerschap is levothyroxine samen met een thyreostaticum niet aangewezen.
Hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk, en hormonale aandoeningen, zoals diabetes, moeten volgens de SKP vóór de start uitgesloten of behandeld zijn; bij een hartziekte volgt de arts u nauw op voor klachten van het hart. Bij vrouwen na de menopauze met een verhoogd risico op botontkalking vermijdt de arts een te hoge dosis en controleert de schildklierfunctie nauwgezet. Wie een zeldzame erfelijke aandoening heeft zoals galactose-intolerantie of lactasedeficiëntie, gebruikt de tabletten van L-Thyroxine Christiaens volgens de SKP niet. Over levothyroxine en afvallen leest u meer bij de vragen onderaan.
Zwangerschap en borstvoeding
Tijdens de zwangerschap loopt de behandeling door, en de behoefte aan levothyroxine kan zelfs stijgen. De SKP vraagt om de schildklierfunctie in elk trimester en na de bevalling te controleren en de dosis zo nodig aan te passen. Wordt u zwanger, laat dat dan meteen weten aan de arts die uw schildklier opvolgt. Er komen slechts minimale hoeveelheden levothyroxine in de moedermelk terecht, en volgens de SKP is het gebruik verenigbaar met borstvoeding.
Wanneer u een arts ter plaatse ziet
Vermoedt u een trage schildklier maar is er nog geen diagnose, dan is een onderzoek met bloedafname ter plaatse nodig; een vragenlijst volstaat daar niet voor. Ook wanneer uw klachten veranderen of uw bloedwaarden afwijken, hoort de aanpassing van de dosis bij de arts die u opvolgt. Krijgt u tijdens de behandeling hartkloppingen, een onregelmatige hartslag of pijn op de borst, vertel dat dan aan de arts die u opvolgt: volgens de bijsluiter kunnen bijwerkingen erop wijzen dat uw dosis moet worden aangepast.
Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24. Na een inname van te veel tabletten kunt u ook terecht bij het Antigifcentrum op 070 245 245; bellen is gratis en kan 24 uur op 24.
Een voorschrift via een medische vragenlijst
Neemt u al levothyroxine, dan opent de knop op deze pagina een aanvraag voor beoordeling. De arts leest uw antwoorden op een medische vragenlijst en beoordeelt ze op schrift; een afspraak of een wachtzaal komt er niet aan te pas. Uw dosis hangt af van uw TSH. Daarom kan de arts om recente bloedwaarden of andere documenten vragen, u aanraden een arts ter plaatse te raadplegen of de aanvraag afwijzen. Meer over het algemene verloop van zo'n beoordeling staat op de pagina Online voorschrift.
Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon.
Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.
Wat kost het?
Wat u voor de beoordeling betaalt, toont de knop op deze pagina. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.
Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).
Wie beoordeelt uw aanvraag?
De beoordeling van uw vragenlijst over levothyroxine gebeurt door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. De regelmatige bloedcontroles van uw schildklier blijven bij de arts die u opvolgt.
Wanneer neem ik L-Thyroxine in?
Neem de tablet eenmaal per dag op een lege maag, bij voorkeur 's ochtends en ongeveer een half uur tot een uur vóór het ontbijt, met wat water. Zo stoort voedsel de opname het minst. Houd minstens 4 uur afstand tot calcium, ijzer of maagzuurbinders met aluminium.
Mag ik zomaar wisselen tussen L-Thyroxine en Euthyrox?
Beide bevatten dezelfde werkzame stof, maar bij levothyroxine telt elke microgram. De SKP van L-Thyroxine Christiaens vraagt bij een overstap naar een ander product een nauwgezette opvolging met bloedonderzoek, omdat de schildklierfunctie kan verschuiven. Krijgt u in de apotheek een ander product of een andere sterkte dan gewoonlijk, vraag dan na of een extra controle van uw TSH nodig is.
Welke bijwerkingen heeft L-Thyroxine?
Bij een dosis die goed is afgesteld, verwacht de SKP geen bijwerkingen. Klachten zoals hartkloppingen, beven, zweten, slapeloosheid, diarree of gewichtsverlies passen bij een dosis die te hoog is voor u. Daarnaast zijn lichte veranderingen aan het hart en allergische huidreacties beschreven. Bespreek zulke klachten met de arts in plaats van zelf de dosis te veranderen.
Is L-Thyroxine voorschriftplichtig?
Ja. In SAM hebben alle verpakkingen met levothyroxine, die van L-Thyroxine Christiaens en die van Euthyrox, afleveringswijze medisch voorschrift (M1). Zonder voorschrift wordt het in de apotheek dus niet afgeleverd.
Mag ik levothyroxine samen met calcium of ijzer nemen?
Niet op hetzelfde moment. Calcium, ijzer en middelen met aluminium kunnen het effect van levothyroxine verminderen. De SKP's raden aan om levothyroxine minstens 4 uur vóór zulke middelen in te nemen. Dat geldt ook voor supplementen die u zonder voorschrift koopt.
Helpt levothyroxine om af te vallen?
Nee. De SKP van L-Thyroxine Christiaens is daar duidelijk over: "Schildklierhormonen mogen niet worden gebruikt om gewicht te verliezen." Wie een normale schildklierwerking heeft, valt met een gewone dosis niet af, en hoge doses kunnen ernstige en zelfs levensbedreigende bijwerkingen geven, zeker in combinatie met bepaalde vermageringsproducten.