Naar de inhoud

Mounjaro (tirzepatide): werking, dosering en bijwerkingen

Dit geneesmiddel bevat tirzepatide en wordt eenmaal per week onder de huid gespoten. Het is geregistreerd voor diabetes type 2 en voor gewichtsbeheersing, telkens als aanvulling op aangepaste voeding en meer beweging. Alle verpakkingen hebben afleveringswijze M1: u krijgt het alleen op medisch voorschrift. Hieronder leest u hoe het werkt, hoe de dosis wordt opgebouwd, welke bijwerkingen voorkomen en waar u op let.

Welke stof en welke vormen

Het geneesmiddel bevat tirzepatide als werkzame stof. In SAM, de Belgische authentieke bron voor geneesmiddelen, staat het in sterktes van 2,5 tot 15 mg als oplossing voor injectie: in een voorgevulde pen voor één dosis, in een voorgevulde pen voor meerdere doses en in een injectieflacon. Het is geen tablet en geen insuline.

Tirzepatide is geen gewone GLP-1-analoog. De samenvatting van de productkenmerken (SKP) omschrijft het in rubriek 5.1 als een langwerkende agonist die op twee receptoren aangrijpt: die voor GLP-1 en die voor GIP, darmhormonen die vrijkomen na een maaltijd en een rol spelen bij de suikerhuishouding en de eetlust. Dat dubbele aangrijpingspunt onderscheidt tirzepatide van semaglutide en liraglutide, die alleen op de GLP-1-receptor werken. Hoe tirzepatide en semaglutide verder van elkaar verschillen, leest u in het verschil tussen tirzepatide en semaglutide.

Het geneesmiddel staat onder aanvullende monitoring, zodat nieuwe veiligheidsinformatie sneller zichtbaar wordt. De samenstelling, de sterktes en de hulpstoffen staan in de bijsluiter bij uw verpakking.

Waarvoor tirzepatide geregistreerd is

Tirzepatide heeft volgens rubriek 4.1 van de SKP twee geregistreerde indicaties. De eerste is diabetes type 2 die onvoldoende geregeld is, bij volwassenen en bij kinderen en jongeren vanaf 10 jaar, als aanvulling op dieet en beweging: als enige middel wanneer metformine niet geschikt is, of naast andere middelen tegen diabetes.

Als tweede indicatie geldt gewichtsbeheersing bij volwassenen met obesitas, of bij volwassenen met overgewicht die ook ten minste één gewichtsgebonden aandoening hebben, bijvoorbeeld hoge bloeddruk, afwijkende bloedvetten, slaapapneu, een hart- en vaatziekte of prediabetes. Ook dan komt het geneesmiddel bovenop een caloriearm eetpatroon en meer beweging, niet in de plaats daarvan. Bij jongeren onder 18 jaar is tirzepatide niet voor gewichtsbeheersing geregistreerd. De hele groep komt aan bod op de pagina GLP-1 en andere vermageringsmiddelen.

Hoe tirzepatide werkt

Bij diabetes type 2 verlaagt tirzepatide volgens rubriek 5.1 van de SKP de bloedsuiker, zowel nuchter als na de maaltijd, via verschillende mechanismen, waaronder een grotere afgifte van insuline wanneer de bloedsuiker hoog is. Daarnaast vermindert de stof de energie-inname: het verzadigingsgevoel neemt toe en het hongergevoel neemt af.

Omdat de maag trager leegt, zijn maag-darmklachten het meest zichtbare gevolg, zeker in het begin en kort na elke dosisverhoging.

Of de behandeling doet wat ze moet doen, beoordeelt de arts met uw uitslagen en uw gewichtsverloop, niet op gevoel.

Dosering volgens de SKP

De dosis bepaalt de arts. Rubriek 4.2 van de SKP beschrijft een opbouw in stappen, om misselijkheid en andere maag-darmklachten te beperken. De tabel geeft dat schema weer.

StapDosis eenmaal per week
Start, eerste 4 weken2,5 mg
Daarna5 mg
Verdere verhoging, indien nodigTelkens 2,5 mg meer na minstens 4 weken op de vorige dosis: 7,5 mg, 10 mg, 12,5 mg, 15 mg
Onderhoud bij volwassenen5 mg, 10 mg of 15 mg
Maximale dosis bij volwassenen15 mg
Kinderen en jongeren vanaf 10 jaar met diabetes type 2Onderhoud 5 mg of 10 mg, maximaal 10 mg

Gebruik van de pen of de injectieflacon

U spuit tirzepatide onder de huid van de buik of het bovenbeen; in de achterkant van de bovenarm spuit iemand anders het voor u in. De dosis mag op elk moment van de dag, met of zonder maaltijd. Wissel bij elke dosis van injectieplaats, en spuit niet op dezelfde plaats als uw insuline wanneer u die ook gebruikt.

Bent u een dosis vergeten, dan dient u die volgens de SKP zo snel mogelijk toe, binnen 4 dagen. Zijn er meer dan 4 dagen voorbij, sla de dosis dan over en neem de volgende op de gewone dag. Verdubbel nooit een dosis om bij te benen. De vaste injectiedag mag u verschuiven, zolang er minstens 3 dagen tussen twee doses zitten.

Deel uw pen met niemand, ook niet met een nieuwe naald. Ongebruikte pennen en flacons bewaart u in de koelkast; hoe lang ze daarbuiten mogen blijven, staat in de bijsluiter. Stop of verander de dosis niet op eigen houtje: bij diabetes kan uw bloedsuiker dan ontregeld raken.

Waar u op moet letten

Voor de start gaat de arts na of er redenen zijn om het geneesmiddel niet te gebruiken. Aandacht gaat onder meer naar een doorgemaakte alvleesklierontsteking, naar galblaasaandoeningen, naar ernstige maag-darmaandoeningen zoals ernstige gastroparese en naar bepaalde schildklier- en hormoonaandoeningen in de familie. Een overgevoeligheid voor tirzepatide of voor een van de hulpstoffen is een tegenaanwijzing (SKP, rubriek 4.3).

Ernstige, aanhoudende pijn in de maagstreek die naar de rug kan uitstralen, met misselijkheid en braken, is een reden om te stoppen en dringend medische hulp te zoeken: dat beeld kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier. Is die ontsteking bevestigd, dan wordt volgens de SKP niet opnieuw met tirzepatide gestart.

Bij hevig braken of diarree dreigt uitdroging en daarmee een slechtere nierfunctie, tot acuut nierfalen toe. Drink dan voldoende en neem contact op met een arts als de klachten aanhouden. Bij diabetische oogafwijkingen speelt mee dat een snelle verbetering van de bloedsuiker het oog tijdelijk kan doen verslechteren.

Zwangerschap, een kinderwens en borstvoeding bespreekt u vóór gebruik met een arts. Volgens de SKP wordt tirzepatide niet aanbevolen tijdens de zwangerschap, gebruiken vrouwen die zwanger kunnen worden anticonceptie en stopt u minstens een maand voor een geplande zwangerschap. Gebruikt u hormonale anticonceptie via de mond, meld dat dan uitdrukkelijk: de tragere maaglediging kan de opname beïnvloeden en de arts kan u tijdelijk een extra voorbehoedmiddel aanraden.

Meld het geneesmiddel ook vóór een ingreep onder narcose of een onderzoek onder diepe sedatie, zoals een gastroscopie of een coloscopie. Door de vertraagde maaglediging kan er nog maaginhoud aanwezig zijn, die tijdens de ingreep in de longen kan terechtkomen (aspiratie).

Wisselwerking met andere geneesmiddelen

Doordat tirzepatide de maag trager laat leeglopen, kunnen geneesmiddelen die u slikt later worden opgenomen, vooral in de beginfase van de behandeling. Volgens rubriek 4.5 van de SKP is bij de meeste geneesmiddelen geen aanpassing nodig, maar bij middelen met een smalle therapeutische breedte, zoals warfarine of digoxine, is opvolging aangewezen, vooral bij de start en na een dosisverhoging. Ook een geneesmiddel waarvan u een snel effect verwacht, kan later beginnen te werken.

De combinatie met insuline of met een sulfonylureumderivaat vraagt de meeste aandacht, omdat de kans op een te lage bloedsuiker dan groter is. De arts kan de dosis van die middelen verlagen en vraagt dan om vaker te meten. Volgens de bijsluiter zijn tekenen van een lage bloedsuiker onder meer hoofdpijn, slaperigheid, zwakte, duizeligheid, een hongergevoel, verwardheid, prikkelbaarheid, een snelle hartslag en zweten.

Laat de arts en de apotheker weten welke middelen u allemaal neemt, met inbegrip van geneesmiddelen zonder voorschrift, voedingssupplementen en kruidenpreparaten. De volledige lijst met bekende wisselwerkingen staat in de bijsluiter en in de SKP.

Bijwerkingen en wanneer u hulp zoekt

Rubriek 4.8 van de SKP noemt klachten van maag en darmen als de meest gemelde bijwerkingen, doorgaans licht tot matig van aard: misselijkheid, braken, diarree, verstopping en buikpijn. Ze komen vaker voor in de periode van dosisverhoging en nemen daarna af. Verder worden onder meer een opgeblazen gevoel, oprispingen, winderigheid, zure reflux en een verminderde eetlust gemeld.

Daarnaast beschrijft de SKP vermoeidheid, duizeligheid, een lage bloeddruk, haaruitval, reacties op de injectieplaats en een snellere hartslag. Minder vaak gaat het om galstenen, een galblaasontsteking, een ontsteking van de alvleesklier of een vertraagde maaglediging, en zelden om een ernstige allergische reactie met zwelling van gezicht of keel.

Zoek zonder uitstel medische hulp bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademhalingsproblemen, bij huiduitslag over het hele lichaam, bij ernstige buikpijn, bij aanhoudend braken, bij tekenen van een sterke daling van de bloedsuiker of bij een plotse achteruitgang van het zicht. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.

Vermoedt u een bijwerking, dan verwittigt u de arts of de apotheker. Via het nationale meldsysteem dat in de bijsluiter staat, kunt u ze ook zelf melden.

Wat kost het?

Afrekenen doet u met de knop op deze pagina, die ook het bedrag van de beoordeling toont. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Onze dienst zelf wordt niet terugbetaald.

Hoe de beoordeling verloopt

U vult een medische vragenlijst in, om een behandeling met tirzepatide te starten of om ze voort te zetten. Voor een start kijkt de arts naar de indicatie, naar uw andere aandoeningen en naar de tegenaanwijzingen; zwangerschap en borstvoeding sluiten het gebruik uit. Ook kan de arts documenten, uitslagen of een meting opvragen, u aanraden om ter plaatse een arts te raadplegen, of de aanvraag afwijzen. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen.

Qua opbouw beantwoordt het document aan het Europese model dat Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU vastlegt. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht. Wij verkopen en versturen geen geneesmiddelen.

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Uw vragenlijst overloopt Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, waarna een schriftelijk oordeel volgt. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. De arts heeft ook geen RIZIV-nummer.

Heb ik voor tirzepatide een voorschrift nodig?

Ja. Alle verpakkingen met tirzepatide in SAM, de pennen en de injectieflacons, hebben afleveringswijze M1, medisch voorschrift. Of een voorschrift volgt, beslist de arts.

Hoe wordt de dosis tirzepatide opgebouwd?

U start met 2,5 mg eenmaal per week en gaat na 4 weken naar 5 mg. Daarna kan de dosis telkens na minstens 4 weken met 2,5 mg stijgen, tot maximaal 15 mg per week. Het tempo bepaalt de arts.

Welke bijwerkingen van tirzepatide komen vaak voor?

Vooral maag-darmklachten: misselijkheid, diarree, braken, buikpijn en verstopping, het sterkst kort na een dosisverhoging. Bij ernstige, aanhoudende buikpijn, bij aanhoudend braken of bij tekenen van een allergische reactie stopt u met het geneesmiddel en zoekt u dringend medische hulp.

Mag ik alcohol drinken tijdens de behandeling?

De bijsluiter geeft daar geen aparte regel voor. Alcohol kan wel de bloedsuiker beïnvloeden en de kans op een te lage waarde vergroten, zeker in combinatie met insuline of een sulfonylureumderivaat, en het belast de maag, die tijdens deze behandeling vaak al gevoeliger is. Bespreek met de arts wat voor u verstandig is.

Werkt mijn pil nog als ik tirzepatide gebruik?

Meld het aan de arts. Tirzepatide vertraagt de maaglediging, wat de opname van geneesmiddelen via de mond kan beïnvloeden, ook van hormonale anticonceptie. De arts kan u aanraden om tijdelijk een extra voorbehoedmiddel te gebruiken of om over te schakelen op een vorm die niet via de maag wordt opgenomen. Beslis dat niet zelf.

Betaalt het ziekenfonds tirzepatide terug?

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).