Mounjaro: werking, bijwerkingen en dosering
Mounjaro is een geneesmiddel met de werkzame stof tirzepatide. Het werkt op twee hormoonsystemen tegelijk en wordt eenmaal per week onder de huid ingespoten. Het wordt gebruikt bij diabetes type 2 en bij gewichtsbeheersing, telkens naast aangepaste voeding en meer beweging. Het middel is voorschriftplichtig, omdat de opbouw van de dosis en de opvolging bij een arts horen. Hieronder leest u hoe het werkt, waar u op moet letten en wat wij wel en niet voor u kunnen doen.
Wat is Mounjaro en welke stof zit erin
Mounjaro bevat tirzepatide. In het Belgische geneesmiddelenregister staat het ingeschreven met tirzepatide als werkzame stof en met toediening onder de huid, dus subcutaan; naast de naam Mounjaro komt ook de vorm Mounjaro KwikPen voor.
Tirzepatide is geen gewone GLP-1-analoog. De stof werkt op twee receptoren: die van glucagonachtig peptide 1 en die van glucoseafhankelijk insulinotroop polypeptide, afgekort GIP. Beide zijn darmhormonen die na een maaltijd vrijkomen en die meespelen bij de suikerhuishouding en het verzadigingsgevoel. Dat dubbele aangrijpingspunt onderscheidt Mounjaro van middelen met semaglutide of liraglutide.
Het gaat om een voorgevulde pen voor injectie, niet om een tablet en niet om insuline. Verwar het middel niet met de andere middelen uit deze groep: elk heeft een eigen toegelaten indicatie en een eigen doseerschema. Een vergelijking staat op /blog/glp1-vergelijking-be/.
De samenstelling, de sterktes en de hulpstoffen staan in de bijsluiter bij uw verpakking, en in de productinformatie bij het Europees Geneesmiddelenbureau.
Waarvoor wordt Mounjaro gebruikt
Mounjaro wordt gebruikt bij volwassenen met diabetes type 2 wanneer voeding en beweging alleen onvoldoende zijn om de bloedsuiker te regelen. Het kan als enige middel worden gegeven of naast andere middelen tegen diabetes.
Daarnaast wordt tirzepatide gebruikt bij gewichtsbeheersing: bij obesitas, en bij overgewicht in combinatie met een aandoening die met het gewicht samenhangt. Ook daar geldt dat het middel bovenop een aangepast eetpatroon en meer beweging komt, en niet in de plaats daarvan.
Welke van die twee situaties op u van toepassing is, maakt uit voor de opvolging en voor de vraag of uw ziekenfonds iets terugbetaalt. Dat laatste hangt af van de indicatie en van de voorwaarden van het RIZIV en beoordeelt uw ziekenfonds; wij regelen daar niets in.
De beslissing om te starten hoort bij een arts die u kan onderzoeken en opvolgen. Hij kijkt naar uw uitslagen, uw andere aandoeningen, uw nierfunctie en de rest van uw medicatie. Algemene informatie over deze groep geneesmiddelen staat in de categorie /afvallen-glp1/.
Hoe tirzepatide werkt
Tirzepatide activeert zowel de GLP-1-receptor als de GIP-receptor. Via de eerste verhoogt het de afgifte van insuline wanneer de bloedsuiker verhoogd is, remt het de afgifte van glucagon en vertraagt het de lediging van de maag. Via de tweede komt daar een aparte werking bij op de suiker- en vetstofwisseling.
Het gevolg voor wie het gebruikt, lijkt in de praktijk op dat van de andere middelen in deze groep: minder honger, sneller een verzadigd gevoel en kleinere porties. Omdat de maag trager leegt, zijn maag-darmklachten het meest zichtbare gevolg, zeker in het begin en kort na elke dosisverhoging.
Omdat het effect lang aanhoudt, volstaat één inspuiting per week. Het volle effect komt niet na de eerste inspuiting; het bouwt zich op terwijl de dosis wordt verhoogd. Of de behandeling doet wat ze moet doen, beoordeelt de arts met uw uitslagen en uw gewichtsverloop, niet op gevoel.
Dosering en gebruik
De dosering bepaalt de arts. Ook hier wordt stapsgewijs opgebouwd: laag beginnen en pas na een bepaalde periode verhogen, tot de dosis die u verdraagt en die het gewenste effect geeft. Dat schema is er om misselijkheid en andere maag-darmklachten te beperken.
U spuit onder de huid van de buik, de dij of de bovenarm, eenmaal per week en telkens op dezelfde dag, los van de maaltijden. Wissel de injectieplaats af. Een pen is voor één persoon: deel ze nooit, ook niet met een nieuwe naald.
Voor een vergeten dosis geldt wat in de bijsluiter van uw verpakking staat; daar staat precies beschreven wat te doen naargelang hoeveel tijd er verstreken is. Een dosis verdubbelen om bij te benen, is niet de bedoeling.
Stop of verander de dosis niet op eigen houtje. Bij diabetes betekent een plotse onderbreking dat uw bloedsuiker ontregeld raakt. Bewaar de pen volgens de bewaarvoorschriften op de verpakking.
Waar u op moet letten
Voor de start gaat de arts na of er redenen zijn om het middel niet te gebruiken. Aandacht gaat onder meer naar een doorgemaakte alvleesklierontsteking, naar galblaasaandoeningen, naar ernstige maag-darmaandoeningen en naar bepaalde schildklier- en hormoonaandoeningen in de familie. Bij diabetische oogafwijkingen speelt mee dat een snelle verbetering van de bloedsuiker het oog tijdelijk kan doen verslechteren.
Hevige, aanhoudende pijn boven in de buik die naar de rug uitstraalt, met misselijkheid en braken, is een reden om te stoppen en meteen medische hulp te zoeken: dat beeld kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier.
Bij hevig braken of diarree dreigt uitdroging en daarmee een slechtere nierfunctie. Drink dan voldoende en neem contact op als de klachten aanhouden. Gebruikt u insuline of een sulfonylureumderivaat, dan is de kans op een te lage bloedsuiker groter en verlaagt de arts vaak de dosis daarvan.
Zwangerschap, een kinderwens en borstvoeding bespreekt u vóór gebruik met een arts. Gebruikt u hormonale anticonceptie via de mond, meld dat dan uitdrukkelijk: de tragere maaglediging kan de opname beïnvloeden en de arts kan u tijdelijk een extra voorbehoedmiddel aanraden. Meld het middel ook voor een ingreep onder narcose.
Wisselwerking met andere geneesmiddelen
De tragere maaglediging kan de opname van geneesmiddelen die u via de mond inneemt veranderen. Meestal heeft dat geen praktische gevolgen, maar het telt wel bij middelen waarbij een kleine verandering in de bloedspiegel meteen merkbaar is en bij middelen waarbij het tijdstip van inname belangrijk is. Hormonale anticonceptie via de mond hoort in dat gesprek thuis.
De combinatie met insuline of met een sulfonylureumderivaat vraagt de meeste aandacht, omdat de kans op een te lage bloedsuiker dan groter is. De arts past de dosis aan en vraagt om vaker te meten. Herken de signalen: beven, zweten, hartkloppingen, verwardheid en plotse honger.
Gebruikt u bloedverdunners, dan kan bij een sterke verandering van eetpatroon of gewicht vaker controleren zinvol zijn, naar het oordeel van de arts.
Geef aan uw arts en aan uw apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt, ook de middelen zonder voorschrift, voedingssupplementen en kruidenpreparaten. Pijnstillers die u af en toe neemt horen daar ook bij. De volledige lijst met bekende wisselwerkingen staat in de bijsluiter en in de productinformatie bij het Europees Geneesmiddelenbureau.
Bijwerkingen en wanneer u een arts raadpleegt
De meest gemelde klachten zijn maag-darmklachten: misselijkheid, braken, diarree, verstopping, buikpijn en een opgeblazen gevoel. Ze zijn het duidelijkst kort na een dosisverhoging en worden bij de meeste mensen rustiger. Kleinere porties, trager eten en zeer vette gerechten vermijden helpt.
Daarnaast zijn onder meer verminderde eetlust, vermoeidheid, duizeligheid, haaruitval, reacties op de injectieplaats en galstenen beschreven. Ernstiger gebeurtenissen komen veel minder voor: een ontsteking van de alvleesklier en zware allergische reacties.
Zoek zonder uitstel medische hulp bij zwelling van gezicht, lippen of tong, bij ademhalingsproblemen, bij huiduitslag over het hele lichaam, bij hevige buikpijn, bij aanhoudend braken, bij tekenen van een sterke daling van de bloedsuiker of bij een plotse achteruitgang van het zicht.
Een vermoede bijwerking meldt u aan uw arts of apotheker. In België volgt het FAGG de veiligheid van geneesmiddelen op de markt op; meldingen dragen bij aan een beter beeld van middelen die al in gebruik zijn.
Afleveringswijze en wat wij kunnen doen
Wij verkopen geen geneesmiddelen en wij versturen ze niet. Wat wij aanbieden is een medische vragenlijst en een beoordeling door een arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. Er is geen videoconsult, geen telefonisch consult en geen chat: de arts leest uw antwoorden en beslist op basis daarvan. Onze arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en heeft geen RIZIV-nummer.
Wij beoordelen uitsluitend de voortzetting van een behandeling die al door een arts is opgestart. Het eerste voorschrift van een GLP-1-middel hoort thuis bij een arts die u kan onderzoeken en opvolgen; dat doen wij niet via een vragenlijst. Vindt de arts de voortzetting verantwoord, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift volgens de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU, per e-mail. De beoordeling kost 29,90 € en u start op /vermageringsmiddelen/.
Dat document is geen Belgisch e-voorschrift. Het komt niet in Recip-e terecht en is niet zichtbaar in de Belgische systemen, dus er is geen code en geen nummer dat u in de apotheek moet opgeven. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker zelf en hij mag weigeren, bijvoorbeeld bij twijfel over de echtheid of de leesbaarheid van het document.
Wat u betaalt is de beoordeling door de arts, niet de afgifte van een document. Weigert de arts om medische of juridische redenen, of kan de aanvraag niet worden afgerond, dan krijgt u het bedrag terug. Vraagt de arts bijkomende gegevens op, dan hebt u daar minstens zeven dagen voor, u krijgt een herinnering en op uw vraag verlengen wij die termijn. Het geneesmiddel zelf betaalt u in de apotheek; of het wordt terugbetaald hangt af van de indicatie en van de voorwaarden van het RIZIV, en dat beoordeelt uw ziekenfonds, niet wij.
Is Mounjaro voorschriftplichtig?
Ja. Mounjaro wordt uitsluitend op voorschrift afgeleverd. De keuze van het middel, de opbouw van de dosis en de opvolging hangen af van uw uitslagen, uw andere aandoeningen en de rest van uw medicatie. Zonder voorschrift krijgt u het niet mee uit de apotheek; de beslissing neemt een arts.
Hoe snel werkt het?
Het middel wordt eenmaal per week ingespoten en werkt langdurig. Het effect op eetlust en spijsvertering merken veel mensen al vroeg, maar het effect op bloedsuiker en gewicht bouwt zich op terwijl de dosis stapsgewijs wordt verhoogd. De beoordeling gebeurt op uitslagen over een langere periode, niet op de eerste weken.
Welke bijwerkingen komen vaak voor?
Vooral maag-darmklachten: misselijkheid, braken, diarree, verstopping en een opgeblazen gevoel, het sterkst kort na een dosisverhoging. Bij hevige, aanhoudende buikpijn, bij aanhoudend braken of bij tekenen van een allergische reactie stopt u met het middel en zoekt u medische hulp.
Mag ik alcohol drinken?
Alcohol en dit middel zijn niet rechtstreeks onverenigbaar, maar alcohol beïnvloedt de bloedsuiker en verhoogt de kans op een te lage waarde, zeker in combinatie met insuline of een sulfonylureumderivaat. Alcohol irriteert bovendien de maag, die tijdens deze behandeling vaak al gevoeliger is. Bespreek met uw arts wat voor u verstandig is.
Werkt mijn pil nog als ik dit middel gebruik?
Meld het aan uw arts. Tirzepatide vertraagt de maaglediging, wat de opname van geneesmiddelen die u via de mond inneemt kan beïnvloeden, ook van hormonale anticonceptie. De arts kan u aanraden om tijdelijk een extra voorbehoedmiddel te gebruiken of om over te schakelen op een vorm die niet via de maag wordt opgenomen. Beslis dat niet zelf.
Hoe vraag ik een herhaalvoorschrift aan?
Loopt uw behandeling al en gaat het om een voortzetting, dan vult u de medische vragenlijst in op /vermageringsmiddelen/. De beoordeling door de arts kost 29,90 €. Vindt de arts de voortzetting verantwoord, dan ontvangt u het voorschrift per e-mail en gaat u er zelf mee naar de apotheek. Een eerste opstart van een GLP-1-middel doen wij niet via een vragenlijst.