Naar de inhoud

Symbicort (budesonide/formoterol): inhalatie en bijwerkingen

Deze inhalator op medisch voorschrift bevat twee werkzame stoffen: budesonide, een corticosteroïd tegen de ontsteking in de luchtwegen, en formoterol, een langwerkende luchtwegverwijder. Naargelang de vorm en de sterkte is de combinatie bedoeld voor astma, voor COPD of voor beide. Hier leest u hoe de inhalator volgens de samenvatting van de productkenmerken (SKP) gebruikt wordt, wanneer de inhalator niet gebruikt mag worden, welke bijwerkingen voorkomen en wanneer u dringend hulp nodig hebt.

Twee werkzame stoffen in één inhalator

Budesonide is een corticosteroïd dat u inademt. Het remt de ontsteking in de luchtwegen die bij astma en COPD de klachten onderhoudt. Formoterol is een langwerkende β2-agonist: het ontspant de spieren rond de luchtwegen, zodat die verder opengaan. Volgens de SKP is de combinatie bedoeld voor patiënten bij wie een inhalatiecorticosteroïd samen met een langwerkende luchtwegverwijder aangewezen is.

De combinatie is dus geen puffer voor af en toe, maar een onderhoudsbehandeling. De bijsluiter vraagt om de inhalator elke dag te gebruiken, ook op dagen zonder klachten.

Welke vorm waarvoor: wat de SKP per inhalator vermeldt

In België hebben meerdere vormen van deze inhalator een vergunning: inhalatiepoeders en dosisaerosols. De indicatie in rubriek 4.1 van de SKP verschilt per vorm en sterkte. Daarom is niet elke vorm voor zowel astma als COPD bedoeld.

Bij COPD noemt de SKP bovendien voorwaarden over de longfunctie en over opflakkeringen die ondanks een regelmatige behandeling met luchtwegverwijders voorkwamen; dat stelt de arts vast die de diagnose maakt. Ook andere inhalatoren met budesonide en formoterol hebben in België een vergunning. Toestel en inhalatietechniek verschillen, dus een overstap gebeurt alleen in overleg met de voorschrijver en de apotheker.

Vorm en sterkte (budesonide/formoterol per inhalatie)Indicatie volgens rubriek 4.1 van de SKPLeeftijd volgens de SKP
Inhalatiepoeder 80 µg/4,5 µgAstma; niet aangewezen bij ernstig astmaVanaf 6 jaar
Inhalatiepoeder 160 µg/4,5 µgAstma en COPDAstma vanaf 12 jaar, COPD vanaf 18 jaar
Inhalatiepoeder 320 µg/9 µgAstma en COPDAstma: volwassenen en jongeren van 12 tot 17 jaar; COPD vanaf 18 jaar
Dosisaerosol 80 µg/2,25 µgAstmaVanaf 12 jaar
Dosisaerosol 160 µg/4,5 µgCOPDVanaf 18 jaar

Dosering: onderhoud, of onderhoud en klachten met dezelfde inhalator

De SKP van het inhalatiepoeder 160 µg/4,5 µg beschrijft bij astma twee strategieën. Bij de onderhoudsbehandeling gebruikt u de combinatie elke dag en neemt u bij klachten een aparte luchtwegverwijder met snelle werking, die u altijd bij u hebt. Bij de onderhouds- en symptoombehandeling gebruikt u dezelfde inhalator elke dag en ook bij klachten, zodat die inhalator uw noodmedicatie is. Die tweede strategie is volgens de SKP niet bedoeld voor kinderen jonger dan 12 jaar.

De voorschrijver stelt de dosis individueel in en bouwt die af tot de laagste dosis waarmee de klachten onder controle blijven. Volgens de SKP is de combinatie niet bedoeld om een astmabehandeling mee te beginnen. Hebt u uw noodmedicatie vaker nodig dan gewoonlijk, dan wijst dat volgens de SKP op een slechtere controle en is een nieuwe evaluatie van uw behandeling nodig. De tabel geeft de gebruikelijke onderhoudsdoses uit de SKP van het inhalatiepoeder 160 µg/4,5 µg; uw eigen schema staat op uw voorschrift.

Situatie (inhalatiepoeder 160 µg/4,5 µg)Gebruikelijke onderhoudsdosis volgens de SKP
Astma, onderhoudsbehandeling, volwassenen1 tot 2 inhalaties tweemaal per dag; bij sommige patiënten tot 4 inhalaties tweemaal per dag
Astma, onderhoudsbehandeling, jongeren van 12 tot 17 jaar1 tot 2 inhalaties tweemaal per dag
Astma, onderhouds- en symptoombehandeling, vanaf 12 jaar2 inhalaties per dag als onderhoud, soms 2 inhalaties tweemaal per dag; voor klachten volgt u het schema van uw voorschrijver
COPD, volwassenen2 inhalaties tweemaal per dag
Kinderen van 6 tot 11 jaarLagere sterkte (80 µg/4,5 µg per inhalatie), dosis volgens de voorschrijver

Zo inhaleert u correct

Met het inhalatiepoeder ademt u het poeder zelf in: hoe krachtiger en dieper u via het mondstuk inademt, hoe beter het geneesmiddel in de longen terechtkomt. Adem nooit uit door het mondstuk en schroef de beschermkap na gebruik terug. Omdat de hoeveelheid poeder klein is, proeft of voelt u het geneesmiddel soms niet; dat is volgens de SKP mogelijk.

De dosisaerosol schudt u volgens de SKP minstens 5 seconden voor elk gebruik. Is de inhalator nieuw, langer dan een week niet gebruikt of gevallen, dan spuit u eerst twee keer in de lucht. Een voorzetkamer wordt doorgaans aanbevolen voor wie inademen en indrukken moeilijk tegelijk doet.

Spoel na de onderhoudsdosis uw mond met water. Dat verkleint de kans op spruw, een schimmelinfectie in mond en keel. Volgens de SKP hoort te worden nagegaan of u correct inhaleert; vraag uw behandelend arts of de apotheker om uw techniek na te kijken.

Wanneer deze inhalator niet mag

Volgens rubriek 4.3 van de SKP mag u deze inhalator niet gebruiken als u overgevoelig bent voor budesonide, formoterol of een van de hulpstoffen. Het inhalatiepoeder bevat lactose, met kleine hoeveelheden melkeiwitten die allergische reacties kunnen veroorzaken. Volgens rubriek 4.4 wordt de behandeling niet gestart tijdens een opflakkering of bij astma dat duidelijk of acuut verergert.

Het geneesmiddel wordt gebruikt onder toezicht van een arts, die de behandeling volgens de SKP regelmatig opnieuw evalueert.

Bijwerkingen volgens de SKP en de bijsluiter

De meest voorkomende bijwerkingen zijn volgens de SKP te verwachten effecten van formoterol, zoals beven en hartkloppingen. Ze zijn meestal mild en verdwijnen vaak na enkele dagen behandeling. De bijsluiter deelt de bijwerkingen als volgt in:

  • Vaak (tot 1 op 10 personen): hartkloppingen, beven, hoofdpijn, spruw in mond of keel, lichte keelpijn, hoest, een hese stem en, bij COPD, longontsteking (pneumonie).
  • Soms (tot 1 op 100): rusteloosheid of nervositeit, slaapstoornissen, een duizelig gevoel, misselijkheid, een versnelde hartslag, blauwe plekken, spierkrampen en wazig zien.
  • Zelden (tot 1 op 1.000): huiduitslag en jeuk, bronchospasme, en volgens de SKP ook een te laag kaliumgehalte in het bloed en hartritmestoornissen.
  • Zeer zelden: onder meer depressie of gedragsveranderingen (vooral bij kinderen), smaakstoornissen, cataract en glaucoom, angina pectoris en bloeddrukwisselingen.

Wanneer u dringend hulp zoekt

Wordt u plots kortademig of piept u vlak na het inhaleren, dan kan het om een paradoxaal bronchospasme gaan. Volgens de bijsluiter stopt u dan met deze inhalator, gebruikt u uw aparte inhalator voor verlichting en raadpleegt u meteen een arts. Ook zwelling van gezicht, tong of keel, slikproblemen of netelroos met ademhalingsmoeilijkheden vragen onmiddellijk medische hulp.

Een plotse of toenemende verslechtering van astma of COPD is volgens de SKP potentieel levensbedreigend. Hebt u ernstige ademnood die niet verbetert met uw noodmedicatie, bel dan 112. Raadpleeg volgens de bijsluiter onmiddellijk uw arts als uw ademhaling verslechtert, als u 's nachts vaak wakker wordt door astmaklachten of als u 's morgens een drukkend gevoel op de borst hebt dat langer aanhoudt dan gewoonlijk. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.

Hebt u te veel geïnhaleerd, neem dan contact op met uw arts of de apotheker, of met het Antigifcentrum. Antigifcentrum: 070 245 245, gratis en 24 uur op 24.

Voorzichtig bij andere aandoeningen en geneesmiddelen

Volgens de SKP is voorzichtigheid nodig bij onder meer een overactieve schildklier, diabetes, een onbehandeld laag kaliumgehalte, ernstige hoge bloeddruk, ernstige hartziekten zoals ischemische hartziekte, ritmestoornissen of ernstig hartfalen, en bij een verlengd QTc-interval. Bij diabetes kan extra bloedsuikercontrole nodig zijn. Bij tuberculose van de longen en bij virale of schimmelinfecties van de luchtwegen wordt de dosis inhalatiecorticosteroïd opnieuw bekeken.

Bij langdurig gebruik van hoge doses kunnen effecten in het hele lichaam optreden, zoals een verminderde bijnierfunctie, een lagere botdichtheid, groeivertraging bij kinderen, cataract en glaucoom. Ziet u wazig of merkt u andere gezichtsstoornissen, meld dat dan aan uw arts; een doorverwijzing naar een oogarts kan nodig zijn. Stop een inhalatiecorticosteroïd niet plots: volgens de SKP wordt de dosis geleidelijk verminderd.

Sterke CYP3A4-remmers, zoals itraconazol, ketoconazol, ritonavir of clarithromycine, kunnen de bloedspiegel van budesonide sterk verhogen; gelijktijdig gebruik wordt vermeden. Bètablokkers, ook in oogdruppels, kunnen het effect van formoterol afzwakken; volgens de SKP worden ze niet samen met deze combinatie gebruikt, tenzij er dwingende redenen zijn. Bij COPD werd bij inhalatiecorticosteroïden vaker longontsteking gezien: koorts, koude rillingen, meer of verkleurd slijm en meer hoesten meldt u aan uw arts.

Zwangerschap en borstvoeding

Over de combinatie van budesonide en formoterol zijn geen klinische gegevens bij zwangerschap. Voor geïnhaleerd budesonide tonen gegevens uit ongeveer 2.000 zwangerschappen geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen; voor formoterol zijn er onvoldoende gegevens. Volgens de SKP wordt de combinatie tijdens de zwangerschap alleen gebruikt als het voordeel duidelijk groter is dan het mogelijke risico, met de laagste dosis budesonide die astma onder controle houdt. Wordt u zwanger tijdens het gebruik, stop dan niet op eigen initiatief, maar bespreek het meteen met uw arts, zoals de bijsluiter aanraadt.

Budesonide komt in de moedermelk terecht; bij borstvoeding weegt de arts het voordeel voor de moeder af tegen het mogelijke risico voor het kind.

Een lopende behandeling laten beoordelen

Gebruikt u deze inhalator al en is uw astma of COPD stabiel, dan kan een arts uw situatie schriftelijk beoordelen op basis van een medische vragenlijst; hoe die beoordeling verloopt, leest u op een aparte pagina. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon.

De arts kan documenten of resultaten vragen, een bezoek aan een arts ter plaatse aanraden of de aanvraag weigeren. Dat ligt voor de hand als het om een eerste astmabehandeling gaat, waarvoor de combinatie volgens de SKP niet bedoeld is, of om een opflakkering, waarin volgens de SKP niet met deze behandeling wordt gestart.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Wat kost het?

U betaalt voor de beoordeling door de arts; het bedrag staat bij de knop op deze pagina. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

Wie beoordeelt uw aanvraag?

De beoordeling gebeurt door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Voor de opvolging van uw astma of COPD, uw longfunctie en uw inhalatietechniek blijft uw behandelend arts het aanspreekpunt. Meer over astma en allergie leest u op de pagina over allergie en astma.

Heb ik voor budesonide/formoterol een voorschrift nodig?

Ja. Alle verpakkingen van de inhalatiepoeders en dosisaerosols die op deze pagina staan, hebben in de databank van het FAGG (SAM) de afleveringswijze M1, ‘Medisch voorschrift’.

Wat is het verschil tussen budesonide/formoterol en salbutamol?

Salbutamol in een dosisaerosol is een selectieve β2-agonist die volgens de SKP de klachten verlicht wanneer ze optreden. Budesonide/formoterol combineert een corticosteroïd met een langwerkende luchtwegverwijder en is een dagelijkse onderhoudsbehandeling. Wie de combinatie alleen als onderhoud gebruikt, heeft volgens de SKP altijd een aparte snelwerkende inhalator voor klachten bij zich. Meer leest u op de pagina over salbutamol.

Waarom moet ik mijn mond spoelen na het inhaleren?

Budesonide kan in mond en keel achterblijven en spruw veroorzaken, een schimmelinfectie die volgens de bijsluiter vaak voorkomt. Spoelen met water na de onderhoudsdosis verkleint die kans; hebt u al spruw, dan spoelt u volgens de SKP ook na de inhalaties bij klachten.

Mag ik stoppen met mijn onderhoudsinhalator als ik geen klachten meer heb?

Niet op eigen houtje. De bijsluiter vraagt om de inhalator elke dag te gebruiken, ook zonder klachten. Is uw astma een tijd onder controle, dan kan de voorschrijver de dosis geleidelijk verminderen; volgens de SKP wordt de behandeling niet plots afgebroken.

Wat doe ik als ik een dosis vergeten ben?

Volgens de bijsluiter neemt u de vergeten dosis zodra u eraan denkt, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; dan slaat u ze over. Neem geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.

Kan een arts mijn lopende behandeling met budesonide/formoterol online beoordelen?

Bij een lopende, stabiele behandeling kan een arts uw situatie schriftelijk beoordelen op basis van een medische vragenlijst en eventuele vragen in de chat. De arts kan ook een bezoek ter plaatse aanraden of weigeren, zeker bij een eerste astmabehandeling of een opflakkering.